팟캐스트: 의사가 뭐라고 말합니까?
삽화: Rehabilitacja lecznicza #01
주요한: 다리우스 리테라
손님: Dr. Szczepan Dolny, 가정의, 생활습관 의학 전문가
지속: 23 minuty
Ból kręgosłupa i stawów, ograniczenie ruchomości oraz spadek sprawności mogą utrudniać codzienne funkcjonowanie, szczególnie po 50. roku życia. Pierwszą osobą, z którą pacjent często rozmawia o takich dolegliwościach, jest zazwyczaj lekarz rodzinny. To podczas takiej konsultacji można ocenić charakter problemu i ustalić dalsze postępowanie.
W tym odcinku CO NA TO TWÓJ LEKARZ Dariusz Litera rozmawia z dr Szczepanem Dolnym, lekarzem rodzinnym i certyfikowanym specjalistą medycyny stylu życia. Rozmowa dotyczy przede wszystkim bólu i sprawności układu ruchu, znaczenia aktywności fizycznej, rehabilitacji i fizjoterapii oraz codziennych nawyków osób po 50. roku życia.
Ekspert wyjaśnia również, dlaczego sam poziom bólu nie zawsze jest najważniejszym wyznacznikiem stanu pacjenta i dlaczego w dłuższej perspektywie tak duże znaczenie ma zachowanie funkcji oraz samodzielności.
팟캐스트 전체 대본
[00:00:00] Wprowadzenie: kiedy ból po 50. roku życia wymaga uwagi?
다리우스 리테라:
Ból, ograniczenie ruchomości stawów i ogólny spadek sprawności utrudniają codzienne funkcjonowanie wielu osobom, które ukończyły 50 lat. Lekarz rodzinny często jest pierwszym specjalistą, z którym pacjenci rozmawiają o takich problemach. To w jego gabinecie zaczyna się droga do odpowiednio dobranego postępowania. Chcesz dowiedzieć się, kiedy warto pomyśleć o rehabilitacji i co pomaga bezpiecznie wracać do aktywności?
다리우스 리테라:
Dzisiaj Twoim Lekarzem jest dr Szczepan Dolny, lekarz rodzinny i certyfikowany specjalista medycyny stylu życia. Witam, panie doktorze.
슈체판 돌니 박사:
좋은 아침이에요.
다리우스 리테라:
Ból kręgosłupa czy stawów ogranicza codzienną aktywność? Wiem coś na ten temat, bo sam jestem w grupie 50+. W którym momencie warto przestać liczyć, że samo przejdzie? Kiedy trzeba opowiedzieć o tym swojemu lekarzowi i pomyśleć o rehabilitacji?
슈체판 돌니 박사:
Na pewno przy dolegliwościach bólowych, które się przedłużają. Z definicji ból trwający od czterech do sześciu tygodni jest bólem ostrym, a powyżej sześciu tygodni mówimy już o bólu przewlekłym.
Jeżeli zastanawiamy się, czy zgłosić się do lekarza rodzinnego, musimy przede wszystkim ocenić, czy dolegliwości trwają długo, jaki mają charakter i czy pojawiają się sygnały alarmowe, które wymagają konsultacji lekarskiej.
[00:01:29] Czy ból i ograniczenie sprawności są po prostu częścią starzenia?
다리우스 리테라:
Ale panie doktorze, mnie zawsze bolało. Czasem wziąłem jakąś tabletkę. Wiadomo, człowiek czuje się gorzej. Już piąty krzyżyk. Pan doktor rozumie. Niektórzy tak się zachowują.
슈체판 돌니 박사:
Rozumiem. Te dolegliwości bardzo często wiążą się z procesem starzenia. Nie można jednak powiedzieć, że zaburzenie czy ograniczenie funkcji jest czymś normalnym, na co powinniśmy się po prostu godzić.
Jeżeli mamy dolegliwości, które zaburzają nasze funkcjonowanie, sen, pracę czy aktywność fizyczną, trzeba pomyśleć o zwróceniu się po poradę i ewentualną diagnostykę do specjalisty. W pierwszej kolejności właśnie do lekarza rodzinnego.
다리우스 리테라:
No właśnie. Przychodzi pacjent do lekarza i na co najczęściej narzeka, jeżeli chodzi o problemy z układem ruchu?
슈체판 돌니 박사:
Dotyczy to oczywiście pacjentów 50+, ale obecnie także coraz młodszych osób. Przede wszystkim są to dolegliwości bólowe pleców, szczególnie okolicy lędźwiowo-krzyżowej.
Bardzo często pacjenci określają je jako rwę kulszową. W większości przypadków jest to tak zwana rwa rzekoma, czyli zespół dolegliwości, który wynika przede wszystkim z przeciążenia, a nie ze zmian anatomicznych w kręgosłupie.
[00:02:50] Czy siedząca praca może sprzyjać dolegliwościom pleców?
다리우스 리테라:
Ale kiedy się przeciążamy? Siedząc przy biurku i pracując przy komputerze?
슈체판 돌니 박사:
To jest bardzo istotny element całej układanki. Wtedy nie tyle się przeciążamy, ile nie angażujemy mięśni znajdujących się przy kręgosłupie, które stabilizują naszą postawę.
Podstawowym problemem jest brak ruchu. Jeżeli mamy stałą pozycję pracy, w której przebywamy przez dłuższy czas bez jej zmiany, będzie się to negatywnie odbijało na naszym zdrowiu i wpływało na prawdopodobieństwo wystąpienia objawów bólowych.
[00:03:26] Jaka jest rola lekarza rodzinnego w leczeniu bólu i kierowaniu na rehabilitację?
다리우스 리테라:
Jaka jest rola lekarza rodzinnego w procesie, który może prowadzić od pierwszych dolegliwości do odzyskania i utrzymania sprawności? Do rehabilitacji leczniczej, do zmiany nawyków, bo bardzo często właśnie zmiana nawyków powoduje, że nasz stan się poprawia.
슈체판 돌니 박사:
Lekarz rodzinny, przede wszystkim zbierając wywiad, jest w stanie z dużym prawdopodobieństwem ocenić, jakiego postępowania pacjent wymaga.
Jeżeli pacjent przychodzi z pierwszym epizodem bólu pleców w okolicy lędźwiowo-krzyżowej, ból nigdzie nie promieniuje i powoduje dyskomfort, to w większości przypadków mamy do czynienia z problemem, o którym wcześniej mówiłem. Podstawowym postępowaniem jest wtedy leczenie farmakologiczne, pewne zabiegi rozciągające i określony odpoczynek. Lekarz rodzinny ma również możliwość wystawienia pacjentowi zwolnienia.
Jeżeli jednak dolegliwości nawracają i dzieje się to zbyt często, trzeba zastanowić się, czy pacjent nie wymaga diagnostyki. Równolegle trzeba, moim zdaniem, myśleć o rehabilitacji czy fizjoterapii.
W kontekście diagnostyki istotne jest to, że wielu pacjentów przychodzi do lekarza rodzinnego, oczekując badań w postaci zdjęcia rentgenowskiego, rezonansu czy tomografii. Tymczasem w przypadku dolegliwości bólowych i zmian strukturalnych kręgosłupa korelacja między jednym a drugim jest niewielka.
Przekładając to na bardziej zrozumiały język: istnieje duże prawdopodobieństwo, że zmiany anatomiczne widoczne w badaniach obrazowych będą znaczne, a pacjent nie będzie miał żadnych dolegliwości.
Może być również odwrotnie. Pacjent może mieć bardzo nasilone dolegliwości, a zmian anatomicznych może nie być.
[00:05:21] Czy badanie obrazowe zawsze wyjaśnia przyczynę bólu?
다리우스 리테라:
I tutaj rolą lekarza rodzinnego jest skierowanie do specjalisty?
슈체판 돌니 박사:
Tak, jak najbardziej. Rolą lekarza rodzinnego jest również edukacja, ponieważ pacjent może wychodzić z założenia, że samo badanie dostarczy nam bardzo znaczącej informacji.
다리우스 리테라:
„Jakby pan doktor mógł mi tutaj rentgen zlecić, to na pewno wszystko zobaczymy”.
슈체판 돌니 박사:
Dokładnie. Samo badanie obrazowe ma de facto trzy cele. Po pierwsze, pozwala sprawdzić, czy występują zmiany anatomiczne wymagające diagnostyki lub leczenia w poradni neurochirurgicznej albo na oddziale neurochirurgicznym.
Druga kwestia, może mniej istotna, to porównanie z wcześniejszymi badaniami i ocena, czy następuje progresja zmian.
Trzeci element to możliwość przekazania badania fizjoterapeucie czy rehabilitantowi, aby wiedzieli, jak można pracować z pacjentem i przede wszystkim, jak nie zrobić mu krzywdy.
다리우스 리테라:
Żeby nie pogłębić tych dolegliwości. Rozumiem. Jako pacjenci musimy więc również zrozumieć miejsce lekarza rodzinnego w tym procesie.
Czasami oczekujemy, że jedna wizyta załatwi wszystko. Dostaniemy skierowania na wszystkie badania, później będzie już wiadomo, jaki jest nasz stan i będziemy podążać w kierunku odzyskania pełnej sprawności.
Ale zdarza się też coś zupełnie innego. Pacjent reaguje na dolegliwości bólowe samodzielnym ograniczeniem ruchu. To naturalne. Jeżeli bolało nas podczas podnoszenia ramienia, ograniczamy ten ruch. Nie czujemy bólu, trochę zapominamy o problemie, a może się okazać, że sami sobie szkodzimy.
[00:07:05] Dlaczego zbyt długie ograniczanie ruchu może osłabiać sprawność?
슈체판 돌니 박사:
Ograniczenie ruchu na samym początku jest oczywiście jak najbardziej prawidłowe, bo przede wszystkim nie chcemy, żeby nas bolało. Powrót do aktywności fizycznej powinien jednak nastąpić tak szybko, jak jest to możliwe.
Długotrwałe ograniczenie aktywności w danym odcinku ciała powoduje osłabienie funkcji mięśni, które stabilizują określone struktury i odpowiadają za ich funkcjonowanie.
W kontekście stosowania ortez czy innych środków pomocniczych ograniczających ruch: na początku jak najbardziej nam pomagają. Im dłużej jednak je stosujemy, tym bardziej mogą również nasilać problem, ponieważ przejmują funkcje aparatu ruchu. Nieużywane struktury zaczynają się osłabiać, co zwiększa ryzyko nawrotu i długoterminowego problemu.
다리우스 리테라:
Czyli przestajemy mieć taką ochronę mięśniową, mięśnie przestają stabilizować kończynę, ponieważ zaczęliśmy chodzić w specjalnej opasce czy ortezie. Dolegliwości ustąpiły i jest dobrze, ale jeżeli zbyt długo pozostajemy w tym procesie, może się okazać, że sami sobie szkodzimy.
슈체판 돌니 박사:
Trochę przyzwyczajamy się do tych środków pomocniczych. Musimy jednak pamiętać, że jeżeli chcemy być samodzielni długoterminowo, ta samodzielność oznacza również, że te środki nie będą nam potrzebne.
Stosowanie ortezy przez pewien czas jest jak najbardziej uzasadnione. Później jednak staramy się możliwie szybko rozpocząć fizjoterapię czy rehabilitację, aby funkcję tej ortezy przejął nasz aparat mięśniowo-szkieletowy.
[00:08:46] Czy brak bólu oznacza, że wszystko jest już w porządku?
다리우스 리테라:
Wróćmy jeszcze do jednego ważnego czynnika, jakim jest ból. Mówiliśmy, że pacjenci ograniczają mobilność czy ruchomość w stawie, ponieważ wcześniej bolało. „Skoro boli, to nie będę ruszał”.
Dlaczego ból nie jest ostatecznym wyznacznikiem naszej sprawności? Możemy przecież spojrzeć na sprawę również z drugiej strony: ból minął, wszystko jest w porządku, nie muszę już nic robić. Jak rozsądnie do tego podejść?
슈체판 돌니 박사:
Przede wszystkim trzeba zdawać sobie sprawę z tego, że ból jest bardzo słabym czynnikiem rokowniczym. Dużo lepszym, właściwie podstawowym czynnikiem, jest funkcja.
Jeżeli ból się utrzymuje, ale funkcja jest zachowana, patrzymy również na jego natężenie. Najczęściej oceniamy pacjenta w skali dziesięciostopniowej. Jeżeli ból mieści się mniej więcej w granicach od jednego, dwóch do czterech punktów, można powiedzieć, że jest to ból w pewnym stopniu akceptowalny, pod warunkiem zachowania funkcji.
Musimy też zdawać sobie sprawę, że z wiekiem dolegliwości bólowe mogą się utrzymywać mimo zachowanej funkcji. Działanie profilaktyczne nie polega więc wyłącznie na działaniu przeciwbólowym, ale przede wszystkim na myśleniu o rokowaniu i samodzielności. Głównym celem jest zachowanie funkcji, bo to jest najistotniejszy element.
[00:10:09] Co jest ważniejsze: całkowity brak bólu czy zachowanie funkcji?
다리우스 리테라:
Czyli może to PESEL tak boli?
슈체판 돌니 박사:
PESEL może nie. Niemniej jednak wraz z wiekiem zwiększa się prawdopodobieństwo wystąpienia różnego rodzaju przewlekłych dolegliwości bólowych.
Istotne jest, żeby te dolegliwości nie ograniczały nam funkcji. Jeżeli funkcja będzie zachowana, z bólem jesteśmy w stanie sobie pomóc, również farmakologicznie. Farmakologicznie natomiast bardzo często nie jesteśmy w stanie zastąpić funkcji ruchowych.
다리우스 리테라:
Czyli obserwując siebie, musimy powiedzieć sobie: dobrze, trochę boli, ale mogę się poruszać tak jak dotychczas. Zakres ruchu może się nawet zwiększył. To jest efekt, o którym myślimy. Sam ból nie jest ostatecznym wyznacznikiem.
Jak bezpiecznie wracać do aktywności? Są, jak sądzę, dwie grupy. Ja należę do tej pierwszej, która chciałaby wszystko od razu i szybko. Robię wszystkie ćwiczenia, żeby tylko pozbyć się dolegliwości i przejść o krok dalej.
Są też pacjenci, którzy z obawy przed nawrotem bólu będą odwlekać rehabilitację i powrót do aktywności. Czy jest jakiś złoty środek?
[00:11:23] Jak bezpiecznie wracać do aktywności po epizodzie bólowym?
슈체판 돌니 박사:
Złoty środek jest taki, że do każdego pacjenta powinniśmy podchodzić indywidualnie, ponieważ nie jesteśmy tacy sami. Są pewne schematy, na które patrzymy.
Tak jak mówiłem, powrót do aktywności fizycznej powinien być możliwie szybki, ale musi odbywać się z głową. Trzeba postępować rozsądnie, żeby nie przedłużać dolegliwości bólowych wynikających na przykład z przeciążenia czy stanu zapalnego.
Jeżeli mamy stan zapalny, który jest częstą przyczyną tego rodzaju dolegliwości bólowych okolicy lędźwiowo-krzyżowej, przez pierwsze kilka dni jak najbardziej powinniśmy ograniczyć aktywność fizyczną.
Jeżeli jednak dolegliwości się normalizują i ustępują, trzeba myśleć długoterminowo. A długoterminowe myślenie polega na wdrożeniu aktywności fizycznej, która ma na celu wzmocnienie tak zwanego core, czyli struktur utrzymujących naszą prawidłową postawę, żeby dolegliwości albo w ogóle nie nawracały, albo nawracały możliwie rzadko.
[00:12:21] Jakie codzienne nawyki pomagają zachować mobilność po 50. roku życia?
Lektor:
Co na to Twój Lekarz? Mówimy o zdrowiu w przystępny sposób. Zaprasza Dariusz Litera.
다리우스 리테라:
Przełóżmy to teraz na naszą codzienność. Jakie nawyki trzeba wprowadzić do życia, jeżeli jesteśmy już po 50. roku życia i odczuwamy różnego rodzaju bóle?
Czasami może to być związane na przykład z rozpoczynającym się zwyrodnieniem stawów, konsekwencjami wcześniejszych urazów czy charakterem naszej pracy. Niektórzy przez większość czasu siedzą przy biurku.
Jakie nawyki trzeba wprowadzić do codziennego życia, żeby mobilność nam nie spadała i żeby układ ruchu zachować w możliwie dobrej kondycji?
슈체판 돌니 박사:
Musimy zdawać sobie sprawę, że aby zachować daną funkcję, musimy wygenerować bodziec, który spowoduje adaptację.
Jeżeli chcemy być sprawni, musimy dostarczać organizmowi bodźców, które będą powodowały albo wzrost danej funkcji, albo przynajmniej jej utrzymanie.
Są oczywiście elementy, o których powinniśmy myśleć w kontekście zachowania mobilności stawów czy równowagi. Jest to szczególnie ważne u pacjentów po 50. czy 60. roku życia.
Aktywność fizyczna powinna być jednak nieodłącznym elementem naszej codzienności. Jeżeli wykonujemy pracę stojącą lub siedzącą, istotne jest, żeby czas przebywania w jednej pozycji był możliwie krótki.
Jeżeli nie jesteśmy w stanie zmniejszyć tego czasu, powinniśmy go przerywać nawet niewielką aktywnością trwającą pięć czy dziesięć minut. Chodzi o zaangażowanie ciała do ruchu i przerwanie zbyt długiego pozostawania w jednej pozycji.
[00:14:14] Dlaczego z wiekiem trzeba coraz bardziej świadomie planować ruch?
다리우스 리테라:
Pięćdziesięciolatkowie to grupa aktywna zawodowo. Musimy trochę zweryfikować sposób naszej pracy. Jeżeli rzeczywiście przez większość dnia siedzimy przy biurku, należy tak to zaplanować, żeby znalazł się moment na pewną aktywność czy gimnastykę.
슈체판 돌니 박사:
Ta aktywność staje się tym bardziej istotna, im jesteśmy starsi, ponieważ wraz z wiekiem spadek funkcji ruchowych organizmu postępuje coraz szybciej.
W wieku 20 czy 30 lat aktywność fizyczna bardzo często jest niewymuszona i stanowi element naszej codzienności. Nie myślimy o niej intencjonalnie.
Im jesteśmy starsi, tym bardziej musimy natomiast wygospodarować w ciągu dnia określony czas przeznaczony właśnie na aktywność fizyczną, żeby zachować nasze funkcje i samodzielność.
[00:15:12] Czy 10 tysięcy kroków dziennie wystarczy do zachowania sprawności?
다리우스 리테라:
To kwestia planowania dnia. Mogę przecież zaplanować, że nie jadę samochodem po zakupy, tylko wybieram najbliższy sklep i idę pieszo. Jeżeli mam możliwość, nie wjeżdżam windą, tylko idę po schodach.
Muszę jednak świadomie o tym pomyśleć i podjąć taką decyzję. Nie korzystam ze wszystkich ułatwień. Muszę zrobić te przysłowiowe kroki. Myślę więc, że wiele zależy od nas samych i od przestawienia się na inny sposób myślenia.
슈체판 돌니 박사:
Jak najbardziej. Wybieranie schodów zamiast windy czy pójście na zakupy pieszo zamiast przejechania samochodem jest bardzo istotne. Jest to dodatkowa aktywność fizyczna, która korzystnie wpływa na nasze zdrowie.
Druga kwestia dotyczy zegarków i liczenia kroków. Bardzo często rozmawiam w gabinecie z pacjentami o aktywności fizycznej i słyszę: „Przecież robię 10 tysięcy kroków. To znaczy, że moja norma aktywności fizycznej jest spełniona”.
Tutaj pojawia się podstawowy problem. Liczba kroków jest właściwie tylko informacją na temat dystansu. Nie mówi natomiast nic na temat intensywności.
Jak już mówiłem, bodziec musi być specyficzny, żeby wywołał specyficzną adaptację. Jeżeli chcemy zadbać na przykład o układ sercowo-naczyniowy, bodziec musi być intensywniejszy.
Nie wystarczy więc wyłącznie wykonywać określonej liczby kroków. Aktywność fizyczna powinna mieć również umiarkowaną lub wyższą intensywność. W ciągu tygodnia powinniśmy także zadbać o czas na minimum dwa treningi oporowe.
Nie jest istotne, czy będą wykonywane z ciężarami, z masą własnego ciała czy z gumami oporowymi. Ważne jest, żebyśmy mieli to zaplanowane i byli w stanie przeznaczyć czas na takie dodatkowe działania, ponieważ generują one specyficzną adaptację, której oczekujemy.
[00:17:26] Jak stres może wpływać na ból i sprawność układu ruchu?
다리우스 리테라:
Jak nerwowość i stres mogą wpływać na nasz układ ruchu?
슈체판 돌니 박사:
Sam stres nie generuje bezpośrednio dolegliwości bólowych, ale wpływa na wiele elementów, które się z nimi łączą.
Jeżeli jesteśmy przewlekle zestresowani, nasz próg bólu jest niższy. W związku z tym mniejszy bodziec może wygenerować dolegliwości bólowe, a to powoduje dodatkowy stres.
Stres może negatywnie wpływać na sen. Sen jest bardzo istotny w kontekście regeneracji, ale z kolei nieoptymalny sen również zmniejsza próg reakcji stresowej. W ten sposób powstaje błędne koło.
다리우스 리테라:
Taka spirala różnego rodzaju czynników, które pogarszają nasze samopoczucie.
슈체판 돌니 박사:
Dokładnie. To jest element, który sam w sobie nie generuje problemu, ale zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia wielu czynników mogących prowadzić do dolegliwości bólowych, gorszego samopoczucia czy dyskomfortu.
다리우스 리테라:
Czyli troska o nasz układ ruchu w pewnym wieku oznacza także troskę o to, żebyśmy nie ulegali stresowi?
슈체판 돌니 박사:
Te rzeczy łączą się ze sobą. Stres może poprzez dolegliwości bólowe prowadzić na przykład do ograniczenia aktywności fizycznej.
Z drugiej strony aktywność fizyczna, szczególnie aerobowa, jest jednym z elementów, które pomagają nam radzić sobie ze stresem. Jeżeli pojawi się stres, może więc uruchomić błędne koło zwiększające zarówno poziom stresu, jak i dolegliwości.
[00:19:07] Jak masa ciała i sposób odżywiania wiążą się ze sprawnością?
다리우스 리테라:
Żeby zachować aktywność, musimy właściwie się odżywiać i nawadniać. Jak te czynniki wpływają na stan naszego układu ruchu?
슈체판 돌니 박사:
W kontekście diety w wielu przypadkach redukcja masy ciała jest elementem, który będzie poprawiał rokowanie, zmniejszał dolegliwości bólowe, zwiększał prawdopodobieństwo długoterminowej samodzielności i ułatwiał aktywność.
Sama aktywność jest jednym z elementów, które mogą poprawiać nasz stan zdrowia i zmniejszać dolegliwości bólowe. Będzie oczywiście miała także wpływ na redukcję masy ciała.
Co istotne, redukcja masy ciała, a konkretnie tkanki tłuszczowej, w większości przypadków wynika jednak głównie z tego, co wkładamy na swój talerz. Jest takie powiedzenie, że rzeźbę robi się w kuchni, a nie na siłowni, i jest w tym dużo prawdy.
Aktywność fizyczna jest natomiast bardzo istotnym czynnikiem rokowniczym pod kątem utrzymania prawidłowej masy ciała. To są dwa elementy, które muszą ze sobą współgrać. Jeżeli skupimy się wyłącznie na jednym, efekt będzie nieoptymalny.
[00:20:27] Jakie znaczenie ma nawodnienie podczas aktywności fizycznej?
다리우스 리테라:
A co z wodą?
슈체판 돌니 박사:
Wiemy, że nawodnienie ma bardzo istotny wpływ zarówno w kontekście aktywności fizycznej, jak i procesów metabolicznych czy wydalania metabolitów. Ma również znaczenie w profilaktyce wielu schorzeń, takich jak dna moczanowa, kamica nerkowa czy choroby układu sercowo-naczyniowego.
To element, o którym powinniśmy pamiętać. Prawidłowe nawodnienie będzie też poprawiało nasz komfort podczas aktywności fizycznej, dzięki czemu może być ona dla nas przyjemniejsza.
다리우스 리테라:
No i stawy pewnie będą lepiej działać. Zwłaszcza te międzykręgowe, a krążki międzykręgowe będą bardziej elastyczne, jeżeli dobrze się nawodnimy?
슈체판 돌니 박사:
Tutaj, mówiąc szczerze, pod kątem badań stopień nawodnienia w kontekście hydratacji krążków międzykręgowych nie jest do końca udowodniony.
Natomiast w profilaktyce dolegliwości bólowych kręgosłupa nawodnienie będzie istotne bardziej w kontekście aktywności fizycznej i możliwości utrzymywania jej na poziomie, który pozwala wygenerować odpowiednią adaptację.
[00:21:35] Jaka jest najważniejsza rada dla osób po 50. roku życia?
다리우스 리테라:
Na koniec jeszcze jedna, pańskim zdaniem najważniejsza rada dla osób, które ukończyły 50 lat i zaczynają odczuwać dolegliwości związane z układem ruchu. Co pan radzi?
슈체판 돌니 박사:
Aktywność fizyczna powinna być stałym elementem naszego życia.
Jeżeli aktywność fizyczna jest w jakikolwiek sposób ograniczona bólowo, szczególnie przewlekle, powinniśmy pomyśleć o zgłoszeniu się do specjalisty w celu diagnostyki.
Jeżeli mamy ograniczenia ruchomości w stawach czy problemy przewlekłe, powinniśmy pomyśleć o skorzystaniu z porad i wiedzy rehabilitantów czy fizjoterapeutów.
Co jest istotne w kontekście fizjoterapii i rehabilitacji: spotkania z fizjoterapeutą mają być wstępem do dłuższej przygody z aktywnością fizyczną, a nie jedynie etapem w życiu, podczas którego umawiamy się na dziesięć zabiegów, wykonujemy te zabiegi i na tym nasza przygoda z aktywnością się kończy.
Fizjoterapeuta, pokazując nam określone wzorce ruchowe, ma przede wszystkim nauczyć nas tego, jak później pracować w domu już bez jego pomocy.
[00:22:51] Zakończenie rozmowy
다리우스 리테라:
Powiedział w podcaście „CO NA TO TWÓJ LEKARZ” dr Szczepan Dolny, lekarz rodzinny i certyfikowany specjalista medycyny stylu życia. Bardzo dziękuję, panie doktorze.
슈체판 돌니 박사:
감사합니다.
환자들을 위한 핵심 요점
- Przedłużające się dolegliwości bólowe, szczególnie gdy zaburzają codzienne funkcjonowanie, sen, pracę lub aktywność fizyczną, są powodem do konsultacji z lekarzem.
- Ograniczenie sprawności nie powinno być automatycznie traktowane jako coś, z czym należy pogodzić się wyłącznie z powodu wieku.
- Jednym z częstych problemów zgłaszanych lekarzowi rodzinnemu są dolegliwości bólowe okolicy lędźwiowo-krzyżowej.
- Badanie obrazowe nie zawsze pozostaje w bezpośrednim związku z natężeniem dolegliwości. Duże zmiany mogą występować bez bólu, a nasilony ból może pojawiać się bez istotnych zmian anatomicznych.
- Krótkotrwałe ograniczenie ruchu może być pomocne przy ostrych dolegliwościach, jednak długotrwałe unikanie aktywności może osłabiać mięśnie odpowiedzialne za stabilizację i sprawność.
- Ortezy i inne środki pomocnicze mogą być przydatne przez określony czas, ale nie powinny bez potrzeby zastępować pracy aparatu mięśniowo-szkieletowego.
- W ocenie sprawności istotna jest nie tylko obecność bólu, ale przede wszystkim zachowanie funkcji.
- Powrót do aktywności powinien być możliwie szybki, ale dostosowany indywidualnie do stanu pacjenta i przebiegu dolegliwości.
- Po 50. roku życia aktywność fizyczna powinna być planowanym i regularnym elementem codzienności.
- Długotrwałe siedzenie lub stanie warto przerywać nawet kilkuminutową aktywnością.
- Sama liczba wykonanych kroków nie opisuje całej aktywności fizycznej. Znaczenie ma również jej intensywność i rodzaj.
- Ekspert wskazuje na potrzebę uwzględniania treningu oporowego, wykonywanego między innymi z ciężarami, masą własnego ciała lub gumami oporowymi.
- Przewlekły stres może obniżać próg odczuwania bólu, pogarszać sen i tworzyć błędne koło dolegliwości oraz ograniczania aktywności.
- Sposób odżywiania, masa ciała, aktywność fizyczna i prawidłowe nawodnienie są elementami, które należy rozpatrywać łącznie.
- Fizjoterapia i rehabilitacja powinny pomagać pacjentowi nauczyć się wzorców ruchowych i samodzielnej pracy, a nie ograniczać się wyłącznie do krótkiej serii zabiegów.
참가자 정보:
게스트: 슈체판 돌니 박사, 가정의학과 의사이자 공인 생활습관 의학 전문가이며, 예방 의학에 열정적입니다.
발표자: 다리우스 리테라, redaktor medyczny i twórca podcastu CO NA TO TWÓJ LEKARZ. Od lat zajmuje się edukacją pacjentów prowadząc rozmowy ze specjalistami różnych dziedzin medycyny.
주목!
Materiał ma charakter edukacyjny. Nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Jeżeli obserwujesz u siebie niepokojące objawy, zgłoś się do lekarza.
구독하다 의사가 뭐라고 말합니까?, 믿을 만한 의학 지식과 의식적인 건강 예방에 관심이 있다면 말입니다.