Подкаст: ЩО СКАЖЕ ВАШ ЛІКАР?

Епізод: Jak kontrolować i leczyć nadciśnienie tętnicze?

Ведучий: Даріуш Літера

Гість: Д-р Конрад Кааз, доктор медичних наук, доктор філософії, спеціаліст з кардіології

Тривалість: 19 minut

Nadciśnienie tętnicze to jedna z najczęstszych chorób cywilizacyjnych, która dotyka znaczną część populacji dorosłych. Problem polega nie tylko na jego rozpowszechnieniu, ale także na tym, że przez długi czas może przebiegać bezobjawowo, prowadząc do poważnych powikłań narządowych.

У цьому інтерв'ю з кардіологом доктором Конрадом Каазом ми обговорюємо ключові питання, пов'язані з діагностикою, лікуванням та щоденним веденням гіпертонії. Ми робимо особливий акцент на ролі пацієнта в терапії та важливості способу життя як компонента лікування.

Повна стенограма подкасту

[00:00:00] Вступ

Даріуш Літера:

Co trzeci Polak cierpi z powodu nadciśnienia tętniczego. Niestety większość chorych nie zdaje sobie sprawy z powagi problemu, z którym się zmagają. Nawet osoby świadome własnej choroby zaniedbują leczenie, a ma to zgubny wpływ nie tylko na układ krążenia, ale także między innymi na nerki. To droga do powikłań groźnych dla zdrowia, a nawet życia. Czy jesteśmy w stanie temu zapobiegać? Dzisiaj Twoim Lekarzem jest kardiolog, doktor nauk medycznych Konrad Kaaz. Dzień dobry, panie doktorze.

Д-р Конрад Кааз:

Доброго ранку.

[00:00:30] Czym jest nadciśnienie tętnicze?

Даріуш Літера:

Czym właściwie jest nadciśnienie tętnicze?

Д-р Конрад Кааз:

Nadciśnienie tętnicze definiujemy jako wzrost powyżej 140 mmHg ciśnienia skurczowego, któremu towarzyszy lub nie wzrost ciśnienia rozkurczowego powyżej 90 mmHg. Może towarzyszyć lub nie, ponieważ można mieć izolowane nadciśnienie skurczowe bądź izolowane nadciśnienie rozkurczowe.

Charakteryzujemy je w zależności od stopnia – mamy trzy stopnie nadciśnienia, zależnie od wysokości wartości. Wyróżniamy także wartości optymalne, wysokie prawidłowe, a także różne formy kliniczne, takie jak nadciśnienie oporne czy złośliwe.

Istnieje również tzw. nadciśnienie białego fartucha – bardzo popularne w gabinecie lekarskim. Pacjenci, widząc lekarza, mają wyższe ciśnienie.

[00:01:16] Nadciśnienie „białego fartucha” i nadciśnienie ukryte

Даріуш Літера:

Ja od razu jak tylko wchodzę do gabinetu, to ciśnienie wzrasta.

Д-р Конрад Кааз:

Pojawia się też nadciśnienie ukryte – czyli sytuacja odwrotna: w gabinecie ciśnienie jest prawidłowe, ale w domu już nie.

Даріуш Літера:

Zależy od czynników zewnętrznych. Możemy się śmiać, ale problem jest bardzo poważny.

[00:01:35] Dlaczego nadciśnienie jest tak groźne?

Д-р Конрад Кааз:

To jedna z chorób cywilizacyjnych, na które wpływa wiele czynników ryzyka. Jest bardzo rozpowszechniona, a największym problemem jest to, że nie rozpoznajemy większości chorych i nie leczymy skutecznie tych, których rozpoznamy.

Даріуш Літера:

Czyli nawet przy diagnozie leczenie często nie przynosi efektów?

Д-р Конрад Кааз:

Nie rozpoznajemy około 60% pacjentów. A spośród rozpoznanych skutecznie leczymy około 30%. Pacjenci często nie angażują się w leczenie i oczekują, że sama tabletka rozwiąże problem.

Nie dbają o czynniki pozafarmakologiczne: redukcję masy ciała, ograniczenie soli, aktywność fizyczną.

[00:02:35] Styl życia a nadciśnienie

Даріуш Літера:

Czyli wracamy do podstaw – dieta, aktywność fizyczna, ograniczenie używek.

Д-р Конрад Кааз:

Niestety tak.

[00:02:50] Jak prawidłowo mierzyć ciśnienie?

Даріуш Літера:

Jak powinniśmy kontrolować ciśnienie?

Д-р Конрад Кааз:

Mężczyźni po 40. roku życia powinni mieć wykonywane badania profilaktyczne. Czasami nadciśnienie wykrywane jest przypadkowo.

Idealny pomiar wymaga spoczynku przez około 30 minut, bez aktywności i bez palenia papierosów. Pomiar powinien być wykonany trzykrotnie, z wyciągnięciem średniej, oraz na obu ramionach.

Nie zaleca się ciśnieniomierzy nadgarstkowych – wyniki mogą być mało wiarygodne.

[00:04:31] Jak często mierzyć ciśnienie?

Даріуш Літера:

Czy warto mierzyć ciśnienie codziennie o tej samej porze?

Д-р Конрад Кааз:

Najlepiej wykonywać minimum dwa pomiary dziennie. Jedna pora nie zawsze oddaje pełen obraz, bo w ciągu dnia ciśnienie może się zmieniać, np. pod wpływem stresu.

[00:06:21] Czy nadciśnienie można wyleczyć?

Даріуш Літера:

Czy możemy całkowicie wyleczyć nadciśnienie?

Д-р Конрад Кааз:

To choroba przewlekła, którą możemy kontrolować, ale nie wyleczymy jej. To nie infekcja.

Mechanizmy w organizmie powodują stałe podwyższenie ciśnienia. Leki działają jak „hamulec ręczny”. Gdy przestajemy je brać – problem wraca.

[00:07:24] Objawy nadciśnienia

Даріуш Літера:

Jakie objawy mogą sugerować nadciśnienie?

Д-р Конрад Кааз:

Większość pacjentów nie ma objawów.

Jeśli się pojawiają, to najczęściej:

– bóle głowy (szczególnie potyliczne),

– łatwa męczliwość,

– problemy ze snem,

– bóle oczu,

– ogólne zmęczenie.

Powikłania mogą obejmować miażdżycę, udar, zawał, niewydolność serca, uszkodzenie siatkówki i nerek.

[00:09:03] Najgroźniejsze powikłania

Д-р Конрад Кааз:

Nadciśnienie przyspiesza rozwój miażdżycy i zwiększa ryzyko zawału serca oraz udaru mózgu.

Może też prowadzić do obrzęku płuc – stanu zagrożenia życia.

[00:10:16] Objawy udaru mózgu

Даріуш Літера:

Jak rozpoznać udar?

Д-р Конрад Кааз:

Objawy mogą być różne:

– opadający kącik ust,

– niedowład kończyn po jednej stronie,

– zaburzenia mowy.

Często to otoczenie zauważa objawy jako pierwsze.

[00:11:43] Mikroudary i funkcje poznawcze

Д-р Конрад Кааз:

Wielokrotne drobne incydenty mogą prowadzić do demencji i utraty funkcji poznawczych.

[00:12:10] Rola pacjenta w leczeniu

Д-р Конрад Кааз:

To choroba wymagająca dyscypliny. Może być łatwo kontrolowana, ale bez zaangażowania pacjenta może znacząco pogorszyć jakość życia.

[00:13:01] Dieta i sól

Даріуш Літера:

Czy wystarczy przestać dosalać potrawy?

Д-р Конрад Кааз:

Nie. W przetworzonej żywności jest już nadmiar soli. Problemem są szczególnie słone przekąski, jak chipsy czy paluszki.

[00:14:28] Aktywność fizyczna

Даріуш Літера:

Jaki wpływ ma aktywność fizyczna?

Д-р Конрад Кааз:

Regularna aktywność obniża ciśnienie o około 5–10 mmHg w dłuższej perspektywie.

Zalecane są wysiłki aerobowe: marsz, rower, pływanie. Niewskazany jest intensywny wysiłek izometryczny.

[00:15:49] Kontrole lekarskie

Даріуш Літера:

Jak często pacjent powinien zgłaszać się do lekarza?

Д-р Конрад Кааз:

Na początku leczenia wizyty są częstsze – konieczne jest dobranie terapii.

Po uzyskaniu kontroli – co pół roku lub raz w roku.

Na początku warto wykonać echo serca w celu oceny powikłań.

[00:17:03] Docelowe wartości ciśnienia

Д-р Конрад Кааз:

Do 65. roku życia dążymy do wartości poniżej 130 mmHg.

U osób starszych wartości mogą być wyższe – ze względu na sztywność tętnic i tolerancję organizmu.

[00:18:32] Czy można całkowicie kontrolować nadciśnienie?

Д-р Конрад Кааз:

Nie jesteśmy w stanie całkowicie wyeliminować wahań ciśnienia.

Wpływ mają emocje, stres, dieta. Możemy kontrolować je farmakologicznie, ale nie w pełni wyeliminować.

[00:19:02] Zakończenie

Даріуш Літера:

Powiedział w podcaście „Co na to twój lekarz” kardiolog, doktor nauk medycznych Konrad Kaaz. Dziękujemy, panie doktorze.

Д-р Конрад Кааз:

Щиро дякую.

Ключові висновки для пацієнтів

– Nadciśnienie tętnicze często przebiega bezobjawowo, dlatego wymaga regularnych pomiarów

– Choroba ma charakter przewlekły – można ją kontrolować, ale nie wyleczyć

– Skuteczność leczenia zależy od współpracy pacjenta

– Kluczowe znaczenie mają: dieta, ograniczenie soli i aktywność fizyczna

– Regularne pomiary powinny być wykonywane minimum dwa razy dziennie

– Nieleczone nadciśnienie prowadzi do poważnych powikłań, w tym zawału i udaru

– W początkowym okresie leczenia konieczne są częstsze wizyty kontrolne

Інформація про авторів

Dariusz Litera – prowadzący podcast CO NA TO TWÓJ LEKARZ, specjalizujący się w komunikacji medycznej i edukacji zdrowotnej pacjentów.

dr n. med. Konrad Kaaz – lekarz kardiolog, specjalista chorób układu krążenia, zajmujący się diagnostyką i leczeniem pacjentów z chorobami serca.

УВАГА!

Цей матеріал призначений лише для освітніх цілей. Він не замінює індивідуальної медичної консультації. Якщо у вас виникли будь-які тривожні симптоми, зверніться до лікаря.