Подкаст: ЩО СКАЖЕ ВАШ ЛІКАР?

Епізод: Diagnozuj guzki tarczycy!

Ведучий: Даріуш Літера

Gość: dr n. med. Adam Kuźmiński, specjalista chirurgii,

Тривалість: ok. 13 minut

Zaburzenia czynności tarczycy należą do najczęstszych problemów endokrynologicznych w Polsce. U znacznej części pacjentów w trakcie diagnostyki USG wykrywane są guzki lub inne niejednorodne obszary w miąższu tarczycy, które wymagają dalszej oceny. Jednym z kluczowych badań pozwalających na rozstrzygnięcie charakteru takich zmian jest biopsja cienkoigłowa tarczycy.

W tym odcinku CO NA TO TWÓJ LEKARZ Dariusz Litera, rozmawia ze specjalistą chirurgii dr Adamem Kuźmińskim o tym, kiedy biopsja tarczycy jest wskazana, jak przebiega badanie, czy jest bolesne, jakie niesie ryzyko oraz jak interpretować wyniki cytologiczne. Rozmowa porusza również obawy pacjentów związane z możliwością powikłań i wpływem biopsji na funkcjonowanie tarczycy.

Pełna transkrypcja podcastu:

[00:00:00] Wprowadzenie – kiedy wykonuje się biopsję tarczycy

Даріуш Літера:

Nawet co piąty Polak może cierpieć z powodu zaburzeń w funkcjonowaniu tarczycy. Spośród pacjentów zgłaszających się do endokrynologów od 10 do 40 procent ma guzki tego gruczołu, które wymagają dalszej diagnostyki. Chcesz dowiedzieć się, jak ona przebiega? Dzisiaj Twoim lekarzem jest doktor nauk medycznych Adam Kuźmiński, specjalizujący się w chirurgii endokrynologicznej. Panie doktorze, jakie są bezpośrednie wskazania do wykonania biopsji tarczycy?

dr Adam Kuźmiński:

Te wskazania w ostatnich latach znacznie się poszerzyły. Do tej pory uważano, że podstawowym wskazaniem do biopsji jest obecność guzków tarczycy. Obecnie mówimy również o tzw. obszarach hipo- i hiperechogenicznych w miąższu tarczycy, czyli takich miejscach, które różnią się od pozostałego miąższu. One także wymagają biopsji. Dlaczego? Ponieważ biopsja tarczycy jest badaniem bardzo dokładnym i w zasadzie jedynym, które może jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie, czy mamy do czynienia z rakiem.

[00:01:04] Rodzaje biopsji tarczycy

Даріуш Літера:

Wiele osób ma problemy z tarczycą i zastanawia się, czy biopsję należy wykonywać zawsze. Jak to jest z tymi biopsjami, bo są dwa rodzaje?

dr Adam Kuźmiński:

W przypadku tarczycy standardem jest biopsja cienkoigłowa. Biopsje gruboigłowe czy inne wycinki z tarczycy nie są stosowane. Biopsja cienkoigłowa zazwyczaj w zupełności wystarcza.

Даріуш Літера:

Czyli jest to metoda pierwszego wyboru?

dr Adam Kuźmiński:

Tak, jest to tzw. złoty standard. To określenie podkreśla, że jest to badanie bezpieczne i praktycznie bezbolesne.

[00:01:56] Przygotowanie pacjenta do biopsji

Даріуш Літера:

Pacjenci często pytają o ból, ale zanim do tego przejdziemy – czy do biopsji tarczycy trzeba się jakoś specjalnie przygotować?

dr Adam Kuźmiński:

Nie. Jest to badanie, które można wykonać bez specjalnego przygotowania. Pacjent przychodzi, wykonywana jest biopsja i może wrócić do domu.

Даріуш Літера:

Czy trzeba mieć wcześniej wykonane jakieś badania, na przykład laboratoryjne?

dr Adam Kuźmiński:

Warto wspomnieć o przeciwwskazaniach do biopsji. Jednym z nich są skazy krwotoczne, o których pacjent może nawet nie wiedzieć. Dlatego przydatne jest wykonanie podstawowej morfologii krwi. Kolejnym przeciwwskazaniem są zmiany skórne w okolicy szyi, szczególnie o charakterze infekcyjnym. Względnym przeciwwskazaniem jest też brak współpracy z pacjentem, na przykład u osób z nasilonym, niekontrolowanym kaszlem.

[00:03:39] Bezpieczeństwo zabiegu

Даріуш Літера:

Co się dzieje, jeśli pacjent zacznie kaszleć w trakcie badania?

dr Adam Kuźmiński:

W takiej sytuacji może to być niebezpieczne, ponieważ igła znajdująca się w tarczycy może uszkodzić tkankę. W wyjątkowych przypadkach można pacjenta delikatnie uspokoić farmakologicznie.

[00:04:07] Czy biopsja tarczycy boli?

Даріуш Літера:

Jakie środki przeciwbólowe stosuje się podczas biopsji?

dr Adam Kuźmiński:

Żadne. Używana jest bardzo cienka igła. Tarczyca jako gruczoł nie jest unerwiona czuciowo. Jedyny moment dyskomfortu to przekłucie skóry, porównywalne do pobrania krwi z żyły. Biopsji cienkoigłowej tarczycy nie należy mylić z biopsją gruboigłową, np. piersi, która jest znacznie bardziej bolesna.

[00:05:16] Czas trwania i skuteczność biopsji

Даріуш Літера:

Jak długo trwa takie badanie?

dr Adam Kuźmiński:

Kilkanaście sekund. Biopsja wykonywana jest pod kontrolą USG, dzięki czemu dokładnie widzimy, gdzie znajduje się końcówka igły. Niestety około jedna trzecia biopsji to biopsje niediagnostyczne, które trzeba powtórzyć po trzech miesiącach, aby tarczyca mogła się zregenerować.

[00:06:16] Powikłania po biopsji tarczycy

Даріуш Літера:

Jakie są możliwe powikłania?

dr Adam Kuźmiński:

Powikłań jest niewiele. Największym zagrożeniem jest krwawienie, ponieważ tarczyca jest silnie unaczyniona. Dlatego po biopsji stosuje się ucisk i zwraca uwagę na to, czy pacjent nie przyjmuje leków przeciwkrzepliwych, które stanowią istotne przeciwwskazanie do badania.

[00:07:39] Zalecenia po badaniu

Даріуш Літера:

Jakie środki ostrożności powinien zachować pacjent po biopsji?

dr Adam Kuźmiński:

W dniu badania należy unikać większego wysiłku fizycznego, siłowni czy basenu. Następnego dnia można wrócić do normalnej aktywności.

[00:08:10] Wpływ biopsji na funkcjonowanie tarczycy

Даріуш Літера:

Czy biopsja wpływa na pracę tarczycy?

dr Adam Kuźmiński:

Tak, biopsja jest dla tarczycy dużym urazem. Może przejściowo zaburzać wydzielanie hormonów, dlatego zaleca się trzymiesięczną przerwę przed ewentualnym powtórzeniem badania.

[00:09:05] Czas oczekiwania na wynik

Даріуш Літера:

Jak długo czeka się na wynik biopsji?

dr Adam Kuźmiński:

Zwykle około dwóch tygodni, czasem do trzech, w zależności od laboratorium i okresów świątecznych.

[00:10:10] Znaczenie wyników i skala Bethesda

Даріуш Літера:

Jak interpretować wyniki biopsji?

dr Adam Kuźmiński:

Biopsja nigdy w 100 procentach nie wyklucza nowotworu. Wyniki opisuje się według skali Bethesda – od I do VI. Kategorie I i II dotyczą zmian łagodnych, III i IV wymagają dalszej diagnostyki, a V i VI wskazują na nowotwór i są wskazaniem do leczenia operacyjnego.

[00:11:42] Rokowanie w raku tarczycy

Даріуш Літера:

Czy rak tarczycy jest nowotworem groźnym?

dr Adam Kuźmiński:

Współczesna medycyna potrafi bardzo skutecznie z nim walczyć. Rak tarczycy dobrze reaguje na leczenie jodem radioaktywnym, a przeżywalność pacjentów sięga ponad 90 procent.

[00:13:18] Zakończenie

Даріуш Літера:

To był podcast „Co na to Twój Lekarz”. Dziękujemy za rozmowę.

dr Adam Kuźmiński:

Щиро дякую.

Najważniejsze wnioski dla pacjentów:

• Biopsja cienkoigłowa jest złotym standardem diagnostyki zmian w tarczycy.
• Badanie jest krótkie, bezpieczne i praktycznie bezbolesne.
• Nie wymaga specjalnego przygotowania, ale należy poinformować lekarza o przyjmowanych lekach przeciwkrzepliwych.
• Wynik biopsji opisuje się według skali Bethesda, która pomaga ocenić ryzyko złośliwości.
• Rak tarczycy w większości przypadków jest nowotworem o bardzo dobrym rokowaniu przy odpowiednim leczeniu.

Informacja o autorach:

dr n. med. Adam Kuźmiński: znany i ceniony chirurg ogólny ze specjalizacją w chirurgii endokrynologicznej (tarczyca, przytarczyce) oraz chirurgii przepuklin.

Даріуш Літера: dziennikarz i specjalista komunikacji medycznej, prowadzący podcast CO NA TO TWÓJ LEKARZ, poświęcony edukacji i profilaktyce zdrowotnej.

Увага!

Materiał ma charakter informacyjny oraz edukacyjny. Nie zastępuje indywidualnej konsultacji lekarskiej ani porady medycznej dostosowanej do konkretnego pacjenta. Jeżeli obserwujesz u siebie niepokojące symptomy lub masz obawy dotyczące stanu zdrowia skonsultuj się z lekarzem.