ПодкастЩО КАЖЕ ВАШ ЛІКАР?

Odcinek: Zespół suchego oka

Ведучий: Даріуш Літера

Гість: dr Sebastian Floryn, specjalista okulistyki

Тривалість: 13 minut

Pieczenie, uczucie piasku pod powiekami, zmęczenie oczu nasilające się w ciągu dnia, to dolegliwości, które wielu pacjentów traktuje jako „normalny” element pracy przy komputerze. Tymczasem mogą one świadczyć o zespole suchego oka, który jest powszechnym, ale często bagatelizowanym problemie okulistycznym.

У цьому інтерв'ю з доктором Себастьяном Флоріном, спеціалістом з офтальмології, ми обговорюємо причини, симптоми, помилки пацієнтів та ефективні методи лікування. Експерт пояснює, чому просте використання випадкових крапель не завжди ефективно та коли краще не зволікати з візитом до лікаря.

Повна стенограма подкасту

[00:00:00] Вступ

Даріуш Літера:

Pieczenie, uczucie piasku pod powiekami, zmęczone oczy już w połowie dnia. Dla wielu osób to codzienność, szczególnie gdy pracują przy komputerze. Problem w tym, że większość z nas stara się leczyć samodzielnie, zmienia krople, szuka domowych sposobów, a objawy jakoś nie mijają. Chcesz dowiedzieć się, czym naprawdę jest zespół suchego oka i jak sobie z nim radzić? Sprawdź, co na to Twój lekarz. A dzisiaj Twoim lekarzem jest specjalista okulistyki dr Sebastian Floryn. Witam panie doktorze.

dr Sebastian Floryn:

Dzień dobry panie Darku. Witam.

[00:00:29] Jak często występuje zespół suchego oka?

Даріуш Літера:

Jak często pacjenci zgłaszają się z takim problemem?

dr Sebastian Floryn:

Zespół suchego oka według statystyk prowadzonych przez okulistów amerykańskich dotyczy około połowy naszej populacji. Co drugi pacjent podczas wizyt okulistycznych – nawet dotyczących innego zagadnienia – skarży się właśnie na przytoczone objawy.

Z tej grupy 50% około 20% stanowią mężczyźni, a resztę kobiety.

Даріуш Літера:

Dlatego, że one częściej płaczą, wzruszają się bardziej?

dr Sebastian Floryn:

Teorii jest wiele, chociaż przeważają te związane z gospodarką hormonalną.

[00:01:02] Jak pacjenci opisują objawy?

Даріуш Літера:

Jak najczęściej pacjenci opisują swoje dolegliwości? Być może wielu słuchaczy nie zdaje sobie sprawy, że to, co odczuwają, to właśnie zespół suchego oka.

dr Sebastian Floryn:

Wiodącymi objawami są dyskomfort, pieczenie i zmęczenie oczu nasilające się wraz z upływem dnia.

Rano dolegliwości są zwykle mniej nasilone, natomiast w okolicach południa, a szczególnie pod koniec dnia pracy, stają się na tyle dokuczliwe, że pacjent zaczyna je zgłaszać jako główny problem lub jako dolegliwość towarzyszącą innym schorzeniom.

[00:01:40] Czym jest zespół suchego oka?

Даріуш Літера:

Czym medycznie jest suche oko? Z czego to wynika?

dr Sebastian Floryn:

Najprościej mówiąc, jest to zaburzenie gospodarki związanej z filmem łzowym, czyli zaburzenie dotyczące powierzchni oka. Mamy dwa główne mechanizmy: niewystarczającą produkcję łez, zaburzenie warstwy lipidowej – ochronnej warstwy, która pokrywa przedni odcinek oka i zabezpiecza przed odparowywaniem filmu łzowego.

[00:02:11] Dlaczego suche oko może łzawić?

Даріуш Літера:

Mam wrażenie, że suche oko często łzawi. Czy to właśnie to?

dr Sebastian Floryn:

To paradoksalna sytuacja. Mówimy o suchym oku, a jednym z objawów jest nadmierne łzawienie.

Organizm próbuje pokryć deficyt łez, zwiększając ich produkcję. Jednak przy zaburzeniu warstwy lipidowej film łzowy szybko odparowuje i mimo łzawienia pacjent nadal odczuwa suchość i dyskomfort.

[00:02:55] Czy to choroba?

Даріуш Літера:

Czy to jednostka chorobowa, czy raczej zespół objawów?

dr Sebastian Floryn:

To zespół objawów o różnym nasileniu, zależnym od przyczyny.

[00:03:04] Wpływ pracy przy komputerze i klimatyzacji

Даріуш Літера:

Życie przed ekranem sprzyja tym objawom?

dr Sebastian Floryn:

Tak. Nasilenie zespołu suchego oka wzrosło wraz z intensywną pracą przed monitorami. Znaczenie mają także klimatyzacja, określone oświetlenie i inne elementy naszego środowiska.

Даріуш Літера:

Czy zimą objawy się nasilają?

dr Sebastian Floryn:

Tak, szczególnie pod koniec sezonu grzewczego. Dodatkowo znaczenie mają soczewki kontaktowe oraz czynniki jatrogenne, np. krople stosowane w leczeniu jaskry zawierające konserwanty.

[00:05:03] Stres i brak snu

Даріуш Літера:

Jakie znaczenie mają stres i brak snu?

dr Sebastian Floryn:

To element higieny życia. Zaburzenia snu przekładają się na chroniczne zmęczenie i objawy ze strony narządu wzroku. W zaawansowanych stadiach może pojawić się światłowstręt oraz obniżenie ostrości wzroku.

[00:05:50] Diagnostyka i wywiad

Даріуш Літера:

Co jest kluczowe w wywiadzie?

dr Sebastian Floryn:

Wsłuchanie się w dolegliwości pacjenta. Celem leczenia jest poprawa komfortu życia.

Jeżeli pacjent oprócz innych schorzeń zgłasza dyskomfort i podrażnienie oczu, należy rozważyć diagnostykę w kierunku zespołu suchego oka.

[00:06:25] Błędy pacjentów

Даріуш Літера:

Jakie błędy popełniają pacjenci?

dr Sebastian Floryn:

Próbują działać na własną rękę, stosują domowe metody, takie jak kompresy z rumianku czy torebek herbaty. Często daje to odwrotny efekt, podrażnienie lub reakcję alergiczną.

[00:07:17] Samodzielne stosowanie kropli

dr Sebastian Floryn:

Samo szukanie informacji w internecie nie jest złe. Jednak leczenie zespołu suchego oka to „szycie na miarę”. Rozmowa z lekarzem może skrócić listę preparatów i zawęzić wybór do odpowiednich dla danego pacjenta.

[00:08:12] Dlaczego krople nie zawsze wystarczają?

dr Sebastian Floryn:

Wszystko zależy od zaawansowania uszkodzenia powierzchni oka. Oprócz kropli należy eliminować niekorzystne warunki środowiskowe.

[00:08:30] Zasada 3×20

dr Sebastian Floryn:

Anglosasi stosują zasadę 3×20:

co 20 minut przerwa,

spojrzenie na obiekt oddalony o minimum 6 metrów (20 stóp),

oraz ograniczenie ciągłego wpatrywania się w ekran.

[00:09:20] Zapalenie brzegów powiek

dr Sebastian Floryn:

Zapalenie brzegów powiek może prowadzić do zespołu suchego oka.

Gruczoły Meiboma produkują wydzielinę o charakterze oleistym. Jej zaburzone wydzielanie prowadzi do zasychania, stanu zapalnego, bólu, a nawet ubytków nabłonka rogówki i pogorszenia widzenia.

[00:10:26] Kiedy nie czekać?

dr Sebastian Floryn:

Nie należy doprowadzać do przewlekłego zaczerwienienia brzegów powiek i trwałego zatkania gruczołów.

Specjalistyczne chusteczki do higieny brzegów powiek mogą poprawić ich funkcjonowanie.

[00:10:54] Obalamy mity

Mit 1: Jak szczypie, to znaczy, że działa.

W zespole suchego oka odpowiednie krople nie powinny powodować szczypania.

Mit 2: Zmienię krople i problem zniknie.

Sama zmiana kropli bez diagnostyki nie rozwiązuje problemu.

Mit 3: Samo przejdzie.

Czasami zaostrzenie ustępuje po eliminacji czynnika drażniącego, ale w wielu przypadkach konieczne jest leczenie.

[00:12:22] Najważniejsza rada

dr Sebastian Floryn:

Nie należy obawiać się zgłaszania dolegliwości. Około 50% ludzi doświadcza tego problemu.

Dostępnych jest wiele metod leczenia, w tym np. zatyczki do kanalików łzowych, które poprawiają nawilżenie powierzchni oka.

Warto zapytać specjalistę o dostępne rozwiązania.

Даріуш Літера:

Powiedział w podcaście „Co na to Twój lekarz” okulista dr Sebastian Floryn. Bardzo dziękuję.

dr Sebastian Floryn:

Bardzo dziękuję.

Ключові висновки для пацієнтів:

• Zespół suchego oka dotyczy nawet 50% populacji.
• Objawy nasilają się w ciągu dnia, szczególnie podczas pracy przy komputerze.
• Nadmierne łzawienie może być objawem suchego oka.
• Same krople bez diagnostyki często nie rozwiązują problemu.
• Domowe metody mogą nasilać podrażnienie.
• Higiena brzegów powiek ma istotne znaczenie.
• Wczesna konsultacja z okulistą pozwala dobrać terapię „na miarę”.

Informacja o uczestnikach:

Prowadzący: Dariusz Litera – redaktor medyczny, specjalista komunikacji zdrowotnej i twórca podcastu CO NA TO TWÓJ LEKARZ. Od lat zajmuje się edukacją pacjentów oraz popularyzacją medycyny opartej na faktach, prowadząc rozmowy ze specjalistami różnych dziedzin medycyny.

Гість: dr Sebastian Floryn – specjalista okulistyki, zajmujący się diagnostyką i leczeniem chorób przedniego i tylnego odcinka oka. Kwalifikuje do operacji zaćmy i zabiegów witreoretinalnych, wykonuje m.in. kapsulotomię laserem YAG, laseroterapię siatkówki oraz badania OCT.

УВАГА!

Materiał ma charakter edukacyjny. Nie zastępuje indywidualnej konsultacji lekarskiej. Jeżeli obserwujesz u siebie niepokojące symptomy lub masz obawy dotyczące stanu zdrowia skonsultuj się z lekarzem.