Od 5 marca 2026 roku przestają obowiązywać dotychczasowe przepisy zapewniające szeroki dostęp do świadczeń medycznych osobom posiadającym numer PESEL ze statusem UKR. Nowe regulacje znacząco zawężają grupę osób uprawnionych do opieki medycznej finansowanej ze środków publicznych. Bez zmian mogą z niej korzystać osoby objęte obowiązkowym lub dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym. 

Kto jeszcze zachowuje prawo do świadczeń

Zgodnie z nowymi przepisami prawo do opieki zdrowotnej na zasadach zbliżonych do osób ubezpieczonych będą miały wyłącznie określone grupy pacjentów. Są to osoby małoletnie do ukończenia 18 roku życia, kobiety w ciąży, w okresie porodu oraz połogu, osoby mieszkające w ośrodkach zbiorowego zakwaterowania posiadające odpowiednie zaświadczenie. Zachowają je także osoby, które w warunkach wojennych doświadczyły szczególnie trudnych sytuacji, takich jak tortury lub przemoc seksualna.

Pozostali obywatele Ukrainy ze statusem UKR nie będą już automatycznie objęci bezpłatną opieką zdrowotną w dotychczasowym zakresie.

Zakres dostępnych świadczeń

Osoby, które spełniają ustawowe warunki, nadal będą mogły korzystać ze świadczeń finansowanych ze środków publicznych. Warto jednak wiedzieć, że niektóre świadczenia zostały wyłączone. Nie będzie możliwości skorzystania z leczenia uzdrowiskowego i rehabilitacji uzdrowiskowej, leczenia niepłodności, zabiegów endoprotezoplastyki, operacji usunięcia zaćmy ani leków dostępnych w ramach programów polityki zdrowotnej ministra zdrowia.

Co to oznacza w praktyce?

Dla wielu dorosłych pacjentów oznacza to konieczność uregulowania swojego statusu ubezpieczeniowego, aby móc nadal korzystać z publicznej opieki zdrowotnej. Brak uprawnień może wiązać się z odpłatnością za wizyty, badania czy leczenie szpitalne.

Przy świeżo zmienionym statusie ubezpieczenia (np. po rozpoczęciu nowej pracy, rejestracji w urzędzie pracy, czy zgłoszeniu do ubezpieczenia jako członek rodziny) warto zabrać na wizytę lekarską dokument potwierdzający ubezpieczenie. Może to być np.:

• druk ZUS ZUA/ZZA,
• zaświadczenie od pracodawcy,
• aktualne zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego,
• potwierdzenie z ZUS lub z Internetowego Konta Pacjenta.

Pozwoli to uniknąć nieporozumień w rejestracji i ewentualnych kosztów za udzielone świadczenia.

Dlatego już teraz warto sprawdzić swoją sytuację prawną. Szczególnie istotne jest to w przypadku osób przewlekle chorych, wymagających stałej kontroli lekarskiej lub przyjmowania leków. Wczesne sprawdzenie swoich uprawnień pozwoli uniknąć przerw w leczeniu i niepotrzebnego stresu.