Подкаст: ЩО СКАЖЕ ВАШ ЛІКАР?

Епізод: Moje Zdrowie #02

Ведучий: Даріуш Літера

Гість: dr Mariola Madler-Litera, specjalistka medycyny rodzinnej

Тривалість: 16 minut

Profilaktyka zdrowotna pozostaje jednym z najważniejszych elementów współczesnej medycyny, jednak w praktyce wielu pacjentów odkłada badania kontrolne do momentu wystąpienia objawów choroby. Program „Moje Zdrowie” ma na celu zmianę tego podejścia poprzez wprowadzenie systemowego przeglądu zdrowia dla osób dorosłych.

Обговорення зосереджено на практичних аспектах участі в програмі – від першого кроку, вибору закладу первинної медичної допомоги, через заповнення анкети, інтерпретацію результатів аналізів та роль сімейного лікаря. Особливий акцент робиться на важливості профілактики серцево-судинних захворювань та ролі способу життя у зниженні ризиків для здоров’я.

Повна стенограма подкасту

[00:00:00] Вступ

Даріуш Літера:

Lekarze mówią, że lepiej zapobiegać niż leczyć. Jednak pacjenci mają tendencję do odkładania profilaktyki na później, do poważniejszego jej traktowania. Ma ich zachęcać program „Moje Zdrowie”. Chcesz się dowiedzieć, kto może z niego skorzystać? Jak wygląda pierwszy krok i co dokładnie dzieje się dalej? Sprawdź, co na to Twój Lekarz. Dzisiaj Twoim Lekarzem jest specjalistka medycyny rodzinnej, doktor Mariola Madler-Litera. Dzień dobry, pani doktor.

dr Mariola Madler-Litera:

Доброго ранку.

[00:00:28] Czym jest program „Moje Zdrowie”?

Даріуш Літера:

Czym tak naprawdę jest program „Moje Zdrowie” i do kogo jest skierowany?

dr Mariola Madler-Litera:

Można powiedzieć, że jest przeglądem. Wiemy, że wszystkie rzeczy, wszystkie przedmioty wymagają przeglądu – sprzęty medyczne, auta, ale również budynki. Jeżeli podchodzimy poważnie do rzeczy, to tym bardziej powinniśmy poważnie podchodzić do ludzi.

Małe dzieci mają takie przeglądy – bilanse w różnym wieku, zaplanowane szczepienia.

Даріуш Літера:

One jednak częściej trafiają do lekarza.

dr Mariola Madler-Litera:

Zdecydowanie częściej, ale wynika to właśnie z tych przeglądów, a nie tylko z chorób. Natomiast ludzie młodzi, dorośli powyżej 20. roku życia właściwie nie mają powodu, żeby chodzić do lekarza.

Program „Moje Zdrowie” jest przygotowany dla pacjenta – już sama nazwa ma to podkreślać. Programy profilaktyczne uśredniają zdrowie populacji i proponują ogólny przegląd zdrowia dla wszystkich.

[00:02:11] Jakie zagrożenia obejmuje profilaktyka?

Даріуш Літера:

Czyli chodzi o zagrożenia dotyczące całej populacji powyżej 20. roku życia?

dr Mariola Madler-Litera:

Największym zagrożeniem jest zgon z przyczyn sercowo-naczyniowych. Tak naprawdę zawsze mówimy o tym, co zrobić, żeby nie umrzeć – albo umrzeć jak najpóźniej, albo żyć jak najlepiej do samej śmierci.

Profilaktyka ma wyłapywać w odpowiednim momencie sygnały od organizmu i pozwalać na reakcję, zanim dojdzie do poważnych chorób czy zgonu.

[00:02:58] Dla kogo jest program?

Даріуш Літера:

To jest program dla osób od 20. roku życia?

dr Mariola Madler-Litera:

Tak – od 20. roku życia właściwie bez ograniczenia górnego wieku. Dla różnych grup wiekowych przewidziane są różne badania.

Z mojego punktu widzenia są to badania dobrze dobrane. Program jako pierwszy w POZ jest kompletny – zaczyna się od wywiadu, czyli ankiety, którą pacjent wypełnia samodzielnie.

[00:03:36] Znaczenie rzetelnej ankiety

Даріуш Літера:

Trzeba być szczerym, wypełniając tę ankietę.

dr Mariola Madler-Litera:

Możemy nakłamać, tylko po co okłamywać siebie? Czasem pacjenci wpisują rzeczy na wyrost, licząc na więcej badań. To tak nie działa. Jeżeli zaczynamy od nieprawdy, nie dowiemy się niczego o swoim zdrowiu.

[00:04:00] Pierwszy krok – wybór placówki

Даріуш Літера:

Pierwszy krok to wypełnienie ankiety?

dr Mariola Madler-Litera:

Nie – pierwszy krok to wybór placówki podstawowej opieki zdrowotnej. Program realizowany jest w POZ.

Jeżeli pacjent nie złoży deklaracji i nie wybierze placówki, ankieta trafia „w przestrzeń” i nie ma dalszego ciągu.

[00:05:15] Jak wypełnić ankietę?

Даріуш Літера:

Mamy placówkę – co dalej?

dr Mariola Madler-Litera:

Ankietę wypełnia się przez Internetowe Konto Pacjenta. Jest to proste, ale wymaga skupienia.

Placówka ma 30 dni na jej analizę. System podpowiada badania, ale decyzje są oparte na analizie medycznej. Pacjent powinien wykonać badania możliwie szybko – odkładanie ich powoduje, że wywiad staje się nieaktualny.

[00:06:37] Jak wypełniać ankietę poprawnie?

dr Mariola Madler-Litera:

Ankieta powinna być wypełniona spokojnie i rzetelnie. Pacjenci czasem wpisują złe samopoczucie wynikające z chwilowego nastroju, a nie rzeczywistego stanu zdrowia. Trzeba podejść do tego realistycznie.

[00:07:22] Ankieta to dopiero początek

Даріуш Літера:

Już na tym etapie trzeba mieć gotowość wykonania badań.

dr Mariola Madler-Litera:

Zdecydowanie tak. Sama ankieta nie leczy – tak jak recepta bez wykupienia leków.

[00:07:48] Jakie badania są wykonywane?

Даріуш Літера:

Czy analiza obejmuje dokumentację medyczną?

dr Mariola Madler-Litera:

To zależy. Ankieta dotyczy bieżącego stanu zdrowia. Standardowe badania to m.in. morfologia, glukoza, lipidogram.

U osób 20–40 lat pojawia się badanie lipoproteiny A – bardzo ważne. Dodatkowo, w zależności od objawów i wieku, wykonywane są inne badania, np. próby wątrobowe, badania w kierunku WZW C, PSA czy badanie kału na krew utajoną.

[00:09:06] Rola lekarza POZ

dr Mariola Madler-Litera:

Program kończy się wizytą u lekarza. Lekarz może pogłębić wywiad i wskazać dalsze działania.

Nie można traktować programu jako gwarancji zdrowia na kilka lat – to tylko element profilaktyki.

[00:10:28] Lipoproteina A – kluczowe badanie

dr Mariola Madler-Litera:

Lipoproteina A jest czynnikiem dziedzicznym. Jej wysoki poziom zwiększa ryzyko sercowo-naczyniowe.

Na ten moment jest to głównie informacja. Nie ma jeszcze skutecznego leczenia obniżającego jej poziom. Dlatego ważne jest kontrolowanie cholesterolu i stylu życia.

[00:11:20] Kto najbardziej skorzysta z programu?

dr Mariola Madler-Litera:

Największe korzyści odnoszą młodzi, zdrowi ludzie. Mogą wcześnie zmienić styl życia lub wdrożyć leczenie.

U osób starszych zwiększa się częstotliwość badań. Natomiast u pacjentów z wielochorobowością interpretacja wyników jest ograniczona, bo odzwierciedlają one działanie leczenia.

[00:13:29] Czy program zmienia podejście pacjentów?

Даріуш Літера:

Czy program może skłonić do świadomego dbania o zdrowie?

dr Mariola Madler-Litera:

Zdecydowanie tak. Nie chodzi o chwilowe działania, ale o trwałą zmianę stylu życia.

Program ma wskazać, co można poprawić, aby opóźnić lub zapobiec chorobom, szczególnie sercowo-naczyniowym.

[00:15:20] Zakończenie

Даріуш Літера:

O zdrowie warto dbać każdego dnia. Dziękujemy za rozmowę.

dr Mariola Madler-Litera:

Щиро дякую.

Ключові висновки для пацієнтів

• Program „Moje Zdrowie” jest dostępny dla osób od 20. roku życia.
• Pierwszym krokiem jest wybór placówki POZ i złożenie deklaracji.
• Ankieta medyczna musi być wypełniona rzetelnie – stanowi podstawę dalszych działań.
• Program obejmuje badania ukierunkowane głównie na choroby sercowo-naczyniowe i nowotwory.
• Lipoproteina (a) to ważne badanie, szczególnie u młodych osób.
• Sama ankieta nie wystarczy – konieczne jest wykonanie badań i konsultacja z lekarzem.
• Program ma największą wartość u osób zdrowych, jako narzędzie wczesnej profilaktyki.

Інформація про учасників:

Gość: dr Mariola Madler-Litera, specjalistka medycyny rodzinnej z wieloletnim doświadczeniem w Podstawowej Opiece Zdrowotnej. Założycielka i szefowa sieci medycznej NZOZ Twój Lekarz.

Ведучий: Даріуш Літера, медичний редактор, спеціаліст з комунікацій у сфері охорони здоров’я та творець подкасту CO NA TO TWÓJ ELEKARZ. Він роками займається навчанням пацієнтів, проводячи інтерв’ю зі спеціалістами в різних галузях медицини.

УВАГА!

Цей матеріал призначений лише для освітніх цілей. Він не замінює консультації лікаря. Якщо у вас виникли будь-які тривожні симптоми, зверніться до лікаря.
Subskrybuj ЩО СКАЖЕ ВАШ ЛІКАР?, jeśli interesuje Cię rzetelna wiedza medyczna i świadoma profilaktyka zdrowotna.