Подкаст: ЩО СКАЖЕ ВАШ ЛІКАР?

Епізод: Jak trenować, by wzmocnić serce?

Ведучий: Даріуш Літера

Гість: Д-р Конрад Кааз, доктор медичних наук, доктор філософії, спеціаліст з кардіології

Тривалість: 14 minut

Aktywność fizyczna jest jednym z kluczowych elementów profilaktyki chorób sercowo-naczyniowych. Eksperci wskazują, że regularny ruch może znacząco zmniejszyć ryzyko zawału serca czy udaru mózgu. Jednocześnie pojawia się wiele pytań dotyczących tego, jak ćwiczyć bezpiecznie i skutecznie, szczególnie u osób z chorobami przewlekłymi, takimi jak nadciśnienie tętnicze.

W tym odcinku CO NA TO TWÓJ LEKARZ poruszamy kwestie przeciwwskazań do aktywności fizycznej, optymalnego rodzaju treningu dla serca, znaczenia snu i regeneracji, a także wpływu stresu i używek na układ krążenia. Rozmowa oparta jest na doświadczeniu klinicznym kardiologa i odnosi się do codziennych decyzji zdrowotnych pacjentów.

Повна стенограма подкасту

[00:00:00] Вступ

Даріуш Літера:

Eksperci przekonują, że aktywność fizyczna pozwala nawet o 30 proc. zmniejszyć ryzyko zawału serca albo udaru mózgu. Polacy coraz chętniej ćwiczą, ale trening treningowi nierówny. Co zrobić, by wzmocnić serce i układ krążenia, a nie narażać się na zbytnie obciążenie? Czy osoby z rozpoznanym nadciśnieniem też powinny trenować? Dzisiaj Twoim Lekarzem jest kardiolog dr nauk medycznych Konrad Kaaz. Dzień dobry, panie doktorze.

Д-р Конрад Кааз:

Доброго ранку!

[00:00:26] Przeciwwskazania do aktywności fizycznej

Даріуш Літера:

Jakie dolegliwości kardiologiczne stanowią bezwzględne przeciwwskazania do aktywności fizycznej?

Д-р Конрад Кааз:

Bezwzględnym przeciwwskazaniem są ostre stany kardiologiczne: zawał serca, obrzęk płuc, ciężka niewydolność serca, jak również zaburzenia rytmu serca – szczególnie ciężkie, komorowe. Nie wszystkie, ale te poważne zdecydowanie tak.

[00:00:46] Czy każdy powinien się ruszać?

Даріуш Літера:

Czyli dopóki jeszcze jakoś sobie dajemy radę, to powinniśmy dla naszego własnego zdrowia jakąś aktywność fizyczną uprawiać?

Д-р Конрад Кааз:

Dopóki jesteśmy w stanie wstać z łóżka i nie wzywamy karetki, jak również nie mamy bezwzględnego zakazu od lekarza – że mamy leżeć i odpoczywać – to powinniśmy się ruszać.

[00:01:07] Jakie ćwiczenia najlepiej wpływają na serce?

Даріуш Літера:

Jakie ćwiczenia na pewno wzmacniają układ krążenia, bez względu na stan zdrowia ćwiczącego?

Д-р Конрад Кааз:

Przede wszystkim są to ćwiczenia o charakterze aerobowym: jazda na rowerze, pływanie, intensywne spacery, marsze, chodzenie po górach. Takie, które nie wymagają wysiłku izometrycznego.

Даріуш Літера:

Brydż nie wchodzi w grę.

Д-р Конрад Кааз:

Najczęściej jest w zadymionym otoczeniu, więc pogarsza stan zdrowia.

Даріуш Літера:

Bilard też nie.

Д-р Конрад Кааз:

I szachy również.

Даріуш Літера:

Rozumiem.

Д-р Конрад Кааз:

Za dużo stresu.

[00:01:53] Jakie tętno oznacza efektywny trening?

Даріуш Літера:

Jak bardzo powinno wzrosnąć tętno, żeby organizm poczuł, że to trening?

Д-р Конрад Кааз:

Powinniśmy zdefiniować tętno maksymalne – to 220 minus nasz wiek. W zależności od rodzaju treningu powinniśmy osiągać 60–80% tętna maksymalnego. W testach wysiłkowych dochodzimy do około 90%.

To jest bardzo indywidualne, bo każdy organizm reaguje inaczej. Są osoby wytrenowane, które w spoczynku mają tętno 35 i funkcjonują normalnie.

Даріуш Літера:

A powinny leżeć i nie dawać oznak życia.

Д-р Конрад Кааз:

U osoby starszej wyglądałoby to zupełnie inaczej.

[00:03:50] Czy można się „przetrenować”?

Даріуш Літера:

Jakie są zagrożenia związane ze zbyt intensywnym treningiem?

Д-р Конрад Кааз:

Należy wsłuchiwać się w swój organizm. Jeżeli czujemy osłabienie i tracimy kontrolę nad tym, co robimy, możemy przekroczyć granicę, która doprowadzi do zasłabnięcia lub utraty przytomności. W niektórych sytuacjach – na urządzeniu, w pozycji stojącej czy w wodzie – może to być bardzo niebezpieczne.

[00:05:05] Czy warto trenować z trenerem?

Даріуш Літера:

Co Pan poleca osobom, które chcą poprawić stan serca poprzez aktywność fizyczną?

Д-р Конрад Кааз:

Pracę z trenerem. Pozwala ona zaplanować cele i strukturę treningu, szczególnie w dyscyplinach wytrzymałościowych. Taki trening często jest kontrolowany tętnem.

Opaski i zegarki mogą być niedokładne. Jeśli robimy coś dla siebie, powinniśmy przede wszystkim obserwować, czy jesteśmy w stanie kontynuować wysiłek w komforcie.

[00:06:00] Znaczenie snu i regeneracji

Даріуш Літера:

Czy zdrowy sen wpływa na stan serca?

Д-р Конрад Кааз:

Jak najbardziej. Czas odpoczynku powinien pozwalać na regenerację. W nocy serce pracuje najwolniej – to normalne.

Zaburzenia snu mogą prowadzić do rozwoju nadciśnienia tętniczego. Powstaje błędne koło: nadciśnienie sprzyja bezdechowi sennemu, który powoduje zmęczenie, brak aktywności i przyrost masy ciała.

[00:07:05] Ile powinniśmy spać?

Даріуш Літера:

Ile powinniśmy spać?

Д-р Конрад Кааз:

Tyle, ile daje poczucie regeneracji. To jest indywidualne – dla jednych 8 godzin, dla innych nawet 10.

[00:07:30] Czy stres szkodzi sercu?

Даріуш Літера:

Czy jesteśmy w stanie zapanować nad stresem?

Д-р Конрад Кааз:

Możemy go zidentyfikować, ale panowanie nad nim jest trudne, często związane z pracą. To bardzo indywidualna kwestia.

Даріуш Літера:

Czy można określić wpływ stresu procentowo?

Д-р Конрад Кааз:

Nie. To czynnik ryzyka, ale niepoliczalny. Nie da się zmierzyć jednej jednostki stresu tak jak cholesterolu czy ciśnienia.

[00:10:23] Kawa, energetyki i serce

Даріуш Літера:

Czy kawa jest zdrowa dla serca?

Д-р Конрад Кааз:

Kawa zawiera antyoksydanty i ma pewne korzystne działanie. Krótkotrwale podnosi tętno i ciśnienie, ale działa też moczopędnie.

Osoby z nadciśnieniem mogą pić kawę w umiarkowanych ilościach. Natomiast zdecydowanie odradzam napoje energetyczne – zawierają duże dawki kofeiny i mogą uszkadzać serce.

Даріуш Літера:

Czy są na to dowody?

Д-р Конрад Кааз:

Badania obserwacyjne wskazują, że nadmierne spożycie energetyków może sprzyjać kardiomiopatii oraz zaburzeniom rytmu serca.

[00:12:31] Alkohol a układ krążenia

Даріуш Літера:

Czy kieliszek czerwonego wina działa korzystnie na serce?

Д-р Конрад Кааз:

Zgodnie z wytycznymi Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego dopuszczalne jest spożycie jednej jednostki alkoholu dziennie dla kobiet i dwóch dla mężczyzn – ale nie codziennie.

Jednostka to około 10 g czystego etanolu. Trzeba pamiętać, że alkohol niesie też inne ryzyka zdrowotne i społeczne.

[00:13:32] Podsumowanie rozmowy

Даріуш Літера:

Wszędzie wskazany jest umiar.

Д-р Конрад Кааз:

Tak, choć w sporcie ograniczeniem jest głównie wydolność organizmu i zmęczenie.

Даріуш Літера:

Zadbajmy o zdrowe serce. Dziękujemy za rozmowę.

Ключові висновки для пацієнтів

• Aktywność fizyczna jest zalecana u większości osób, o ile nie ma ostrych przeciwwskazań kardiologicznych
• Najkorzystniejsze dla serca są ćwiczenia aerobowe (np. marsz, rower, pływanie)
• Intensywność wysiłku powinna być dostosowana indywidualnie – pomocne jest monitorowanie tętna
• Należy unikać przetrenowania i wsłuchiwać się w sygnały organizmu
• Sen i regeneracja są kluczowe dla zdrowia układu krążenia
• Stres jest istotnym, choć trudnym do zmierzenia czynnikiem ryzyka chorób serca
• Umiarkowane spożycie kawy jest dopuszczalne, natomiast napoje energetyczne mogą być szkodliwe
• Alkohol może być spożywany jedynie w ograniczonych ilościach i z uwzględnieniem ogólnego stanu zdrowia

Інформація про авторів

Даріуш Літера – ведучий подкасту CO NA TO TWÓJ ELEKARZ (ЩО РОБИТЬ ВАШ ЛІКАР), що спеціалізується на медичній комунікації та медичній освіті пацієнтів.

Д-р Конрад Кааз, доктор медичних наук, доктор філософії – кардіолог, спеціаліст із захворювань системи кровообігу, займається діагностикою та лікуванням пацієнтів із серцевими захворюваннями.

УВАГА!

Цей матеріал призначений лише для освітніх цілей. Він не замінює індивідуальної медичної консультації. Якщо у вас виникли будь-які тривожні симптоми, зверніться до лікаря.