Podcast: CO NA TO TWÓJ LEKARZ

Odcinek: Zespół suchego oka

Prowadzący: Dariusz Litera

Gość: dr Sebastian Floryn, specjalista okulistyki

Czas trwania: 13 minut

Pieczenie, uczucie piasku pod powiekami, zmęczenie oczu nasilające się w ciągu dnia, to dolegliwości, które wielu pacjentów traktuje jako „normalny” element pracy przy komputerze. Tymczasem mogą one świadczyć o zespole suchego oka, który jest powszechnym, ale często bagatelizowanym problemie okulistycznym.

W rozmowie z dr. Sebastianem Florynem, specjalistą okulistyki, poruszamy kwestie przyczyn, objawów, błędów popełnianych przez pacjentów oraz skutecznych metod leczenia. Ekspert wyjaśnia, dlaczego samo stosowanie przypadkowych kropli nie zawsze przynosi efekt oraz kiedy nie warto zwlekać z wizytą u lekarza.

Pełna transkrypcja podcastu

[00:00:00] Wprowadzenie

Dariusz Litera:

Pieczenie, uczucie piasku pod powiekami, zmęczone oczy już w połowie dnia. Dla wielu osób to codzienność, szczególnie gdy pracują przy komputerze. Problem w tym, że większość z nas stara się leczyć samodzielnie, zmienia krople, szuka domowych sposobów, a objawy jakoś nie mijają. Chcesz dowiedzieć się, czym naprawdę jest zespół suchego oka i jak sobie z nim radzić? Sprawdź, co na to Twój lekarz. A dzisiaj Twoim lekarzem jest specjalista okulistyki dr Sebastian Floryn. Witam panie doktorze.

dr Sebastian Floryn:

Dzień dobry panie Darku. Witam.

[00:00:29] Jak często występuje zespół suchego oka?

Dariusz Litera:

Jak często pacjenci zgłaszają się z takim problemem?

dr Sebastian Floryn:

Zespół suchego oka według statystyk prowadzonych przez okulistów amerykańskich dotyczy około połowy naszej populacji. Co drugi pacjent podczas wizyt okulistycznych – nawet dotyczących innego zagadnienia – skarży się właśnie na przytoczone objawy.

Z tej grupy 50% około 20% stanowią mężczyźni, a resztę kobiety.

Dariusz Litera:

Dlatego, że one częściej płaczą, wzruszają się bardziej?

dr Sebastian Floryn:

Teorii jest wiele, chociaż przeważają te związane z gospodarką hormonalną.

[00:01:02] Jak pacjenci opisują objawy?

Dariusz Litera:

Jak najczęściej pacjenci opisują swoje dolegliwości? Być może wielu słuchaczy nie zdaje sobie sprawy, że to, co odczuwają, to właśnie zespół suchego oka.

dr Sebastian Floryn:

Wiodącymi objawami są dyskomfort, pieczenie i zmęczenie oczu nasilające się wraz z upływem dnia.

Rano dolegliwości są zwykle mniej nasilone, natomiast w okolicach południa, a szczególnie pod koniec dnia pracy, stają się na tyle dokuczliwe, że pacjent zaczyna je zgłaszać jako główny problem lub jako dolegliwość towarzyszącą innym schorzeniom.

[00:01:40] Czym jest zespół suchego oka?

Dariusz Litera:

Czym medycznie jest suche oko? Z czego to wynika?

dr Sebastian Floryn:

Najprościej mówiąc, jest to zaburzenie gospodarki związanej z filmem łzowym, czyli zaburzenie dotyczące powierzchni oka. Mamy dwa główne mechanizmy: niewystarczającą produkcję łez, zaburzenie warstwy lipidowej – ochronnej warstwy, która pokrywa przedni odcinek oka i zabezpiecza przed odparowywaniem filmu łzowego.

[00:02:11] Dlaczego suche oko może łzawić?

Dariusz Litera:

Mam wrażenie, że suche oko często łzawi. Czy to właśnie to?

dr Sebastian Floryn:

To paradoksalna sytuacja. Mówimy o suchym oku, a jednym z objawów jest nadmierne łzawienie.

Organizm próbuje pokryć deficyt łez, zwiększając ich produkcję. Jednak przy zaburzeniu warstwy lipidowej film łzowy szybko odparowuje i mimo łzawienia pacjent nadal odczuwa suchość i dyskomfort.

[00:02:55] Czy to choroba?

Dariusz Litera:

Czy to jednostka chorobowa, czy raczej zespół objawów?

dr Sebastian Floryn:

To zespół objawów o różnym nasileniu, zależnym od przyczyny.

[00:03:04] Wpływ pracy przy komputerze i klimatyzacji

Dariusz Litera:

Życie przed ekranem sprzyja tym objawom?

dr Sebastian Floryn:

Tak. Nasilenie zespołu suchego oka wzrosło wraz z intensywną pracą przed monitorami. Znaczenie mają także klimatyzacja, określone oświetlenie i inne elementy naszego środowiska.

Dariusz Litera:

Czy zimą objawy się nasilają?

dr Sebastian Floryn:

Tak, szczególnie pod koniec sezonu grzewczego. Dodatkowo znaczenie mają soczewki kontaktowe oraz czynniki jatrogenne, np. krople stosowane w leczeniu jaskry zawierające konserwanty.

[00:05:03] Stres i brak snu

Dariusz Litera:

Jakie znaczenie mają stres i brak snu?

dr Sebastian Floryn:

To element higieny życia. Zaburzenia snu przekładają się na chroniczne zmęczenie i objawy ze strony narządu wzroku. W zaawansowanych stadiach może pojawić się światłowstręt oraz obniżenie ostrości wzroku.

[00:05:50] Diagnostyka i wywiad

Dariusz Litera:

Co jest kluczowe w wywiadzie?

dr Sebastian Floryn:

Wsłuchanie się w dolegliwości pacjenta. Celem leczenia jest poprawa komfortu życia.

Jeżeli pacjent oprócz innych schorzeń zgłasza dyskomfort i podrażnienie oczu, należy rozważyć diagnostykę w kierunku zespołu suchego oka.

[00:06:25] Błędy pacjentów

Dariusz Litera:

Jakie błędy popełniają pacjenci?

dr Sebastian Floryn:

Próbują działać na własną rękę, stosują domowe metody, takie jak kompresy z rumianku czy torebek herbaty. Często daje to odwrotny efekt, podrażnienie lub reakcję alergiczną.

[00:07:17] Samodzielne stosowanie kropli

dr Sebastian Floryn:

Samo szukanie informacji w internecie nie jest złe. Jednak leczenie zespołu suchego oka to „szycie na miarę”. Rozmowa z lekarzem może skrócić listę preparatów i zawęzić wybór do odpowiednich dla danego pacjenta.

[00:08:12] Dlaczego krople nie zawsze wystarczają?

dr Sebastian Floryn:

Wszystko zależy od zaawansowania uszkodzenia powierzchni oka. Oprócz kropli należy eliminować niekorzystne warunki środowiskowe.

[00:08:30] Zasada 3×20

dr Sebastian Floryn:

Anglosasi stosują zasadę 3×20:

co 20 minut przerwa,

spojrzenie na obiekt oddalony o minimum 6 metrów (20 stóp),

oraz ograniczenie ciągłego wpatrywania się w ekran.

[00:09:20] Zapalenie brzegów powiek

dr Sebastian Floryn:

Zapalenie brzegów powiek może prowadzić do zespołu suchego oka.

Gruczoły Meiboma produkują wydzielinę o charakterze oleistym. Jej zaburzone wydzielanie prowadzi do zasychania, stanu zapalnego, bólu, a nawet ubytków nabłonka rogówki i pogorszenia widzenia.

[00:10:26] Kiedy nie czekać?

dr Sebastian Floryn:

Nie należy doprowadzać do przewlekłego zaczerwienienia brzegów powiek i trwałego zatkania gruczołów.

Specjalistyczne chusteczki do higieny brzegów powiek mogą poprawić ich funkcjonowanie.

[00:10:54] Obalamy mity

Mit 1: Jak szczypie, to znaczy, że działa.

W zespole suchego oka odpowiednie krople nie powinny powodować szczypania.

Mit 2: Zmienię krople i problem zniknie.

Sama zmiana kropli bez diagnostyki nie rozwiązuje problemu.

Mit 3: Samo przejdzie.

Czasami zaostrzenie ustępuje po eliminacji czynnika drażniącego, ale w wielu przypadkach konieczne jest leczenie.

[00:12:22] Najważniejsza rada

dr Sebastian Floryn:

Nie należy obawiać się zgłaszania dolegliwości. Około 50% ludzi doświadcza tego problemu.

Dostępnych jest wiele metod leczenia, w tym np. zatyczki do kanalików łzowych, które poprawiają nawilżenie powierzchni oka.

Warto zapytać specjalistę o dostępne rozwiązania.

Dariusz Litera:

Powiedział w podcaście „Co na to Twój lekarz” okulista dr Sebastian Floryn. Bardzo dziękuję.

dr Sebastian Floryn:

Bardzo dziękuję.

Najważniejsze wnioski dla pacjentów:

• Zespół suchego oka dotyczy nawet 50% populacji.
• Objawy nasilają się w ciągu dnia, szczególnie podczas pracy przy komputerze.
• Nadmierne łzawienie może być objawem suchego oka.
• Same krople bez diagnostyki często nie rozwiązują problemu.
• Domowe metody mogą nasilać podrażnienie.
• Higiena brzegów powiek ma istotne znaczenie.
• Wczesna konsultacja z okulistą pozwala dobrać terapię „na miarę”.

Informacja o uczestnikach:

Prowadzący: Dariusz Litera – redaktor medyczny, specjalista komunikacji zdrowotnej i twórca podcastu CO NA TO TWÓJ LEKARZ. Od lat zajmuje się edukacją pacjentów oraz popularyzacją medycyny opartej na faktach, prowadząc rozmowy ze specjalistami różnych dziedzin medycyny.

Gość: dr Sebastian Floryn – specjalista okulistyki, zajmujący się diagnostyką i leczeniem chorób przedniego i tylnego odcinka oka. Kwalifikuje do operacji zaćmy i zabiegów witreoretinalnych, wykonuje m.in. kapsulotomię laserem YAG, laseroterapię siatkówki oraz badania OCT.

UWAGA!

Materiał ma charakter edukacyjny. Nie zastępuje indywidualnej konsultacji lekarskiej. Jeżeli obserwujesz u siebie niepokojące symptomy lub masz obawy dotyczące stanu zdrowia skonsultuj się z lekarzem.