Podcast: CO NA TO TWÓJ LEKARZ

Odcinek: Jak uporać się z przepukliną?

Prowadzący: Dariusz Litera

Gość: dr Adam Kuźmiński, chirurg

Czas trwania: ok. 16 minut

Przepuklina jest jedną z najczęstszych chorób chirurgicznych u dorosłych, a ryzyko jej wystąpienia istotnie wzrasta u mężczyzn. Choć początkowo może dawać jedynie niewielkie dolegliwości bólowe lub dyskomfort, w zaawansowanych przypadkach stanowi realne zagrożenie dla zdrowia, a nawet życia pacjenta. Szczególnie dotyczy to przepuklin pachwinowych, które odpowiadają za większość wykonywanych zabiegów operacyjnych.

W tym odcinku CO NA TO TWÓJ LEKARZ Dariusz Litera rozmawia z dr Adamem Kuźmińskim, specjalistą chirurgii, o tym, czym dokładnie jest przepuklina, gdzie najczęściej się pojawia, jakie objawy powinny skłonić do diagnostyki oraz dlaczego leczenie operacyjne jest w wielu przypadkach konieczne. Rozmowa obejmuje także nowoczesne metody operacyjne, możliwe powikłania oraz zasady bezpiecznej rekonwalescencji.

Pełna transkrypcja podcastu:

[00:00:00] Wprowadzenie – czym jest przepuklina

Dariusz Litera:

Medycy szacują, że około 3% dorosłych ma przepuklinę. Ryzyko jej wystąpienia jest kilkukrotnie wyższe u mężczyzn niż u kobiet. Dane ze szpitali wskazują, że ponad 60% zabiegów operacyjnych związanych z tym schorzeniem dotyczy przepukliny pachwinowej. Obawiasz się, że też możesz mieć taki problem? Dzisiaj Twoim lekarzem jest chirurg dr Adam Kuźmiński. Witamy ponownie, panie doktorze.

dr Adam Kuźmiński:

Dzień dobry.

Dariusz Litera:

Czym dokładnie jest przepuklina i jakie są jej przyczyny?

dr Adam Kuźmiński:

Przepuklina jest przemieszczeniem się narządów jamy brzusznej poza jamę brzuszną, właściwie pod skórę. Jest to związane z uszkodzeniem powięzi, które utrzymują narządy jamy brzusznej na swoim miejscu. Najczęściej ma to związek z defektem genetycznym, chociaż tak naprawdę do dziś nie wiemy dokładnie, co jest bezpośrednią przyczyną powstawania przepuklin. Wszyscy podnosimy ciężary, wykonujemy wysiłki fizyczne, a jednak tylko część osób nabawia się przepukliny.

[00:01:01] Gdzie najczęściej powstają przepukliny

Dariusz Litera:

Coraz częściej słyszy się o przepuklinach u osób młodszych, aktywnych fizycznie. Gdzie najczęściej one występują?

dr Adam Kuźmiński:

Przepukliny powstają w miejscach, gdzie nie mamy ochrony mięśniowej. Najczęściej są to pachwiny oraz okolice pępka. W tych rejonach jamę brzuszną zabezpiecza jedynie powięź – struktura włóknista, kolagenowa. U osób z przepukliną włókna tej powięzi rozchodzą się, tworząc szczeliny, przez które przechodzi worek przepuklinowy. Jest nim fragment otrzewnej, wypchnięty np. przez tłuszcz przedotrzewnowy lub pętlę jelitową.

[00:02:27] Pierwsze objawy przepukliny

Dariusz Litera:

Jakie objawy powinny zwrócić naszą uwagę?

dr Adam Kuźmiński:

Widoczne uwypuklenie to już objaw zaawansowany. Pierwszym sygnałem są utrzymujące się, jednostronne bóle w pachwinie, zwłaszcza po wysiłku fizycznym. Klinicznie nic nie widać ani nie da się nic wyczuć, ale w badaniu USG przepuklina może być już obecna.

[00:03:30] Dlaczego przepuklina jest „bombą zegarową”

Dariusz Litera:

A jeśli pojawi się już wyraźne uwypuklenie?

dr Adam Kuźmiński:

Wtedy pacjent trafia do chirurga. Przepuklina jest bombą zegarową. Dopóki zawartość worka przepuklinowego może się swobodnie przemieszczać, sytuacja jest względnie bezpieczna. Problem zaczyna się wtedy, gdy pętla jelitowa nie może wrócić do jamy brzusznej. Dochodzi wówczas do jej martwicy, co stanowi bezpośrednie zagrożenie życia i może prowadzić do zapalenia otrzewnej.

[00:04:48] Diagnostyka i decyzja o leczeniu

Dariusz Litera:

Jak powinien postąpić pacjent, który zauważy u siebie asymetrię lub wybrzuszenie?

dr Adam Kuźmiński:

Najpierw należy zgłosić się do lekarza pierwszego kontaktu i wykonać badanie USG. Po potwierdzeniu przepukliny konieczna jest konsultacja chirurgiczna, która w większości przypadków kończy się skierowaniem na zabieg operacyjny.

[00:06:02] Nowoczesne metody leczenia operacyjnego

Dariusz Litera:

Jak dziś operuje się przepukliny?

dr Adam Kuźmiński:

Dawniej zaszywano ubytek powięzi, co wiązało się z dużym napięciem tkanek i częstymi nawrotami. Obecnie stosujemy siatki polipropylenowe, które są dobrze tolerowane przez organizm. Siatka działa jak łata – odtwarza ciągłość tkanek bez napięcia. Może być wszczepiona metodą otwartą lub laparoskopową.

[00:08:07] Operacja otwarta a laparoskopowa

Dariusz Litera:

Czym różnią się te metody?

dr Adam Kuźmiński:

Metoda laparoskopowa wymaga znieczulenia ogólnego, ale jest mniej inwazyjna. Metoda otwarta pozwala na zastosowanie znieczulenia nadoponowego. Każda z nich ma swoje zalety i ograniczenia, dlatego decyzję zawsze podejmujemy wspólnie z pacjentem.

[00:09:39] Ryzyko i możliwe powikłania

Dariusz Litera:

Jakie są potencjalne powikłania takich zabiegów?

dr Adam Kuźmiński:

Ryzyko nawrotu przepukliny po zabiegach z użyciem siatki jest bardzo niskie. Mogą jednak wystąpić krwiaki, krwawienia czy – rzadko – uszkodzenia struktur anatomicznych. W laparoskopii możliwe są powikłania związane z obecnością gazu w jamie brzusznej.

[00:11:39] Rekonwalescencja po operacji

Dariusz Litera:

Jak wygląda okres rekonwalescencji?

dr Adam Kuźmiński:

Pełna wytrzymałość siatki osiągana jest po około trzech miesiącach. W tym czasie należy unikać sytuacji zwiększających ciśnienie w jamie brzusznej, takich jak zaparcia, wzdęcia czy uporczywy kaszel.

[00:13:42] Inne rodzaje przepuklin

Dariusz Litera:

A co z przepukliną rozworu przełykowego?

dr Adam Kuźmiński:

To inny rodzaj przepukliny, częściej diagnozowany przez gastroenterologów. Polega na przemieszczeniu żołądka do klatki piersiowej. Leczenie również odbywa się laparoskopowo i daje bardzo dobre efekty.

[00:15:15] Zakończenie

Dariusz Litera:

Czyli słowo „przepuklina” nie powinno nas paraliżować strachem?

dr Adam Kuźmiński:

Dokładnie. To choroba mechaniczna, z którą współczesna medycyna radzi sobie bardzo dobrze.

Najważniejsze wnioski dla pacjentów:

• Przepuklina najczęściej dotyczy pachwin i okolicy pępka, szczególnie u mężczyzn.
• Pierwszym objawem mogą być bóle pachwiny bez widocznego uwypuklenia.
• Leczenie przepukliny jest w większości przypadków leczeniem operacyjnym.
• Nowoczesne siatki znacząco zmniejszają ryzyko nawrotu choroby.
• Rekonwalescencja wymaga unikania wzrostu ciśnienia w jamie brzusznej przez kilka miesięcy.

Informacja o autorach:

dr n. med. Adam Kuźmiński: znany i ceniony chirurg ogólny ze specjalizacją w chirurgii endokrynologicznej (tarczyca, przytarczyce) oraz chirurgii przepuklin.

Dariusz Litera: dziennikarz i specjalista komunikacji medycznej, prowadzący podcast „Co na to Twój Lekarz”, skoncentrowany na edukacji zdrowotnej pacjentów.

Uwaga!

Materiał ma charakter informacyjny oraz edukacyjny. Nie zastępuje indywidualnej konsultacji lekarskiej ani porady medycznej dostosowanej do konkretnego pacjenta. Jeżeli obserwujesz u siebie niepokojące symptomy lub masz obawy dotyczące stanu zdrowia skonsultuj się z lekarzem.