Podcast: CO NA TO TWÓJ LEKARZ

Odcinek: Jak zmniejszyć ryzyko chorób serca?

Prowadzący: Dariusz Litera

Gość: dr n. med. Konrad Kaaz, specjalista kardiologii

Czas trwania: 15 minut

Choroby układu krążenia od lat pozostają najczęstszą przyczyną zgonów w Polsce i krajach rozwiniętych. Ich znaczenie rośnie wraz z wydłużaniem się życia oraz zmianą stylu życia, który sprzyja rozwojowi czynników ryzyka, takich jak otyłość, brak aktywności fizycznej czy zaburzenia lipidowe.

W rozmowie z kardiologiem dr. Konradem Kaazem poruszane są kluczowe zagadnienia związane z profilaktyką, czynnikami ryzyka oraz objawami chorób serca. Ekspert wyjaśnia również, jakie badania warto wykonywać oraz jak w praktyce wprowadzać trwałe zmiany stylu życia.

Pełna transkrypcja podcastu

[00:00:00] Wprowadzenie

Dariusz Litera:

Choroby układu krążenia stanowią największe zagrożenie dla życia Polaków. Według raportów Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego odpowiadają za niemal 35% zgonów w naszym kraju. Czy serce i naczynia krwionośne to słabe punkty większości Polaków? Co robić, by wbrew statystykom nie dać się chorobom układu krążenia? Dzisiaj Twoim lekarzem jest kardiolog dr nauk medycznych Konrad Kaaz. Witam panie doktorze.

dr Konrad Kaaz:

Dzień dobry.

[00:00:40] Czy choroby serca to problem tylko Polski?

Dariusz Litera:

Wysoka śmiertelność z powodu schorzeń kardiologicznych dotyczy tylko naszego kraju, czy jest to bardziej uogólniona tendencja, europejska lub światowa?

dr Konrad Kaaz:

Jeśli chodzi o kraje rozwinięte, w momencie jak wynaleziono antybiotyki, poradziliśmy sobie z tym, co wcześniej nas zabijało, czyli z bakteriami. Czas życia człowieka się wydłużył, a jednocześnie zwiększyła się ekspozycja na czynniki zewnętrzne.

W tej chwili w krajach rozwiniętych dominują choroby układu krążenia oraz choroby nowotworowe jako główne przyczyny zgonów. To jest pochodna długiego życia i ekspozycji na czynniki szkodliwe.

[00:01:16] Czy wszyscy „umieramy na serce”?

Dariusz Litera:

Lekarz medycyny ratunkowej powiedział mi, że wcześniej czy później i tak wszyscy umieramy na serce. Czy to prawda?

dr Konrad Kaaz:

Tak, to prawda w pewnym sensie. Historycznie serce traktowano jako „duszę człowieka”. Jeżeli przestaje bić, człowiek przestaje żyć.

Obecnie obowiązuje definicja śmierci mózgowej, czyli wyłączenia pnia mózgu. Natomiast faktycznie zatrzymanie akcji serca jest dla większości ludzi równoznaczne ze śmiercią.

[00:02:01] Skąd bierze się ryzyko chorób serca?

Dariusz Litera:

Dlaczego serce odmawia posłuszeństwa? Czy to efekt stylu życia?

dr Konrad Kaaz:

Jesteśmy narażeni na zanieczyszczone środowisko i łatwy dostęp do żywności. Najtańszą formą pożywienia jest fast food, który dostarcza dużo tłuszczów i kalorii.

Jednocześnie spędzamy czas przed smartfonami i komputerami, ograniczamy ruch i tyjemy. To prowadzi do wzrostu poziomu lipidów, szczególnie cholesterolu LDL, co sprzyja rozwojowi miażdżycy i uszkodzeń naczyń krwionośnych.

[00:03:05] Czy sami zwiększamy swoje ryzyko?

Dariusz Litera:

Czyli w pewnym sensie sami sobie to robimy?

dr Konrad Kaaz:

Poniekąd tak. Styl życia ma ogromne znaczenie.

Do tego dochodzi stres, mała ilość snu i zaburzony rytm dobowy, np. w pracy zmianowej czy dyżurowej.

[00:03:57] Jak ocenić ryzyko sercowo-naczyniowe?

Dariusz Litera:

Który czynnik ryzyka jest najważniejszy?

dr Konrad Kaaz:

Nie ma jednego czynnika. Mówimy o całkowitym ryzyku sercowo-naczyniowym. W Europie stosujemy skalę SCORE, która uwzględnia:

– wiek,

– płeć,

– palenie tytoniu,

– poziom cholesterolu,

– ciśnienie tętnicze.

Dariusz Litera:

Czyli można się „wpisać” w tabelę?

dr Konrad Kaaz:

Tak, ale to bywa mylące. Młoda osoba z niewielkimi odchyleniami może mieć „serce 60-latka”.

[00:05:04] Kto jest najbardziej zagrożony?

Dariusz Litera:

Jakie grupy są najbardziej narażone?

dr Konrad Kaaz:

Każdego pacjenta należy oceniać indywidualnie.

Często osoby wyglądające na zdrowe mają zaburzenia metaboliczne. Z kolei osoby starsze, mimo dobrych wyników, są automatycznie w grupie wysokiego ryzyka ze względu na wiek.

[00:06:25] Jakie objawy powinny nas zaniepokoić?

Dariusz Litera:

Jakie sygnały powinny skłonić nas do wizyty u lekarza?

dr Konrad Kaaz:

Najczęstsze objawy to:

– ból w klatce piersiowej,

– duszność,

– łatwiejsza męczliwość,

– kołatanie serca lub zaburzenia rytmu.

[00:07:29] Jakie badania warto wykonywać?

Dariusz Litera:

Jakie badania powinniśmy robić?

dr Konrad Kaaz:

Podstawowe badania to:

– lipidogram,

– glukoza,

– kreatynina,

– morfologia,

– TSH.

Badania należy wykonywać rano, na czczo, po minimum 12 godzinach od ostatniego posiłku.

[00:08:35] Czy przygotowanie do badań ma znaczenie?

Dariusz Litera:

Czy dieta przed badaniem wpływa na wyniki?

dr Konrad Kaaz:

Tak. Obfita kolacja może znacząco zawyżyć cholesterol i trójglicerydy, przez co wyniki będą niemiarodajne.

[00:09:23] Czy zmiana stylu życia działa od razu?

Dariusz Litera:

Czy można poprawić zdrowie „z dnia na dzień”?

dr Konrad Kaaz:

Zmiany można wprowadzić szybko, ale kluczowa jest ich trwałość.

Krótkotrwałe działania nie przynoszą efektu – liczy się długofalowa zmiana stylu życia.

[00:10:16] Dlaczego trudno zmienić nawyki?

dr Konrad Kaaz:

Zmiana stylu życia jest trudna, ponieważ wiąże się z przyzwyczajeniami i uzależnieniami, np. od nikotyny.

[00:12:07] Jak wprowadzać zmiany w praktyce?

Dariusz Litera:

Czy zmiany powinny być stopniowe?

dr Konrad Kaaz:

Najlepiej wprowadzać zmiany systematycznie i indywidualnie dopasowane do pacjenta.

Każdy powinien ocenić, co jest w stanie zmienić i stopniowo to wdrażać.

[00:13:09] Otyłość brzuszna – dlaczego jest groźna?

dr Konrad Kaaz:

Otyłość brzuszna to nie tylko „brzuszek”, ale tłuszcz trzewny otaczający narządy. Jest on aktywny hormonalnie i zwiększa ryzyko chorób.

Redukcja masy ciała powinna być stopniowa – około 1 kg tygodniowo.

[00:14:40] Najważniejsze zalecenia dla pacjentów

Dariusz Litera:

Trzy najważniejsze wskazówki?

dr Konrad Kaaz:

Nie palić, dbać o ruch i zdrową dietę.

[00:14:59] Zakończenie

Dariusz Litera:

Gościem podcastu był dr n. med. Konrad Kaaz. Dziękujemy.

dr Konrad Kaaz:

Dziękuję.

Najważniejsze wnioski dla pacjentów

• Choroby układu krążenia są główną przyczyną zgonów w krajach rozwiniętych
• Ryzyko zależy od wielu czynników, w tym wieku, ciśnienia i poziomu cholesterolu
• Styl życia (dieta, ruch, palenie) ma kluczowe znaczenie dla zdrowia serca
• Objawy takie jak ból w klatce piersiowej czy duszność wymagają konsultacji lekarskiej
• Badania profilaktyczne należy wykonywać regularnie i odpowiednio się do nich przygotować
• Skuteczna profilaktyka wymaga trwałych zmian, a nie krótkotrwałych działań
• Redukcja masy ciała powinna być stopniowa i długofalowa
• Najważniejsze filary zdrowia serca to: brak palenia, aktywność fizyczna i zdrowa dieta

Informacja o autorach

Dariusz Litera – prowadzący podcast CO NA TO TWÓJ LEKARZ, specjalizujący się w komunikacji medycznej i edukacji zdrowotnej pacjentów.

dr n. med. Konrad Kaaz – lekarz kardiolog, specjalista chorób układu krążenia, zajmujący się diagnostyką i leczeniem pacjentów z chorobami serca.

UWAGA!

Materiał ma charakter edukacyjny. Nie zastępuje indywidualnej konsultacji lekarskiej. Jeżeli obserwujesz u siebie niepokojące objawy, skonsultuj się z lekarzem.